De boom in kijken:

kan ik zo hoog klimmen, daar --


waar de vlieger zit?


Looking at the tree:In den Baum schauen:
can I climb that high, up there --kann ich so hoch klettern, da --

where the kite is stuck?wo der Drachen ist?

Gedicht H0496
Winschoten, 2013-07-06

Trefwoord: Verstand: schatten 
 
 

Zywa De eerste mensen

Mannen zijn voorzichtig
ze versmaden liever hun kansen

dan te vertrouwen op hun neus, maar
tot een hapje zijn ze wel te verleiden

als je aandringt en
er zelf niet ziek van geworden bent

Inderdaad, het is begonnen
met de beroemde appel, een vijg

Na de eerste wilde ook hij meer
We leerden

door het gebladerte heen te kijken
te onthouden waar de bomen staan

en hoe er te komen, te ruiken
waar het fruit rijp is

We stonden vroeger op dan de anderen
en vertrokken in het maanlicht

om net iets verder weg de eersten
te zijn en de buit te bemachtigen

We groeiden in ons hoofd
en werden mens

Gedicht 4518
Amsterdam, 2022-06-10

Genesis 02:09,17
Inaugurele rede van Karline Janmaat op 10 juni in Leiden: met het ontstaan van bedektzadige planten evolueerde primaten tot mens
De boom van de kennis van goed (nuttig) en slecht (nadelig)

Trefwoorden: Hersenen: brein, verstand, Bijbel 
 
 

Het meisje legt uit

aan haar oma, hoe het zit --


met de voortplanting.


The little girl tellsDas Mädchen erklärt
her grandmother everything --ihrer Oma, wie es ist --

about conception.mit der Fortpflanzung.

Gedicht H0214
Trein Amsterdam-Basel, 2012-02-17

Trefwoord: Kennis: verwerven 
 
 

Zywa Een rib uit zijn lijf

Het is een verkeerd verhaal
van de mens, vrouw en vrouw-er
dat de wereld tekent

het wijdverbreide verhaal
dat de vrouw een gat is
in de borst van de man
en hem steeds weer een rib kost

(arme man, eerst door God
en daarna met zeven paarden
uit de klei getrokken)

de mannelijke fantasie van man-nin
het droombeeld dat zij moet spelen
om bekeken, niet gezien
te worden, een man-neke

(een beetje fee, een beetje hoer
soms een muze voor zijn ziel
en de moeder van zijn kinderen)

Gedicht 4892
Amsterdam, 2022-12-18

Genesis 02:23
Ish-sha werd gevormd uit Ish, Man-nin uit Man
Evolutionair gezien kun je beter zeggen: Vrouw en Vrouw-er (mannelijke vrouw), of Mens en Mens-er
Gelijkwaardige namen zijn het beste: vrouw en man
Man-neke = "kleine man", een kleermakers-pop >> Mannequin
Fee en hoer zijn de twee woorden waarvan geen mannelijke woordvorm bestaat

Trefwoorden: Vrouwelijk (mannin), Bijbel 
 
 

We leerden elkaar

goed kennen door te praten --


over de jongens.


We got to know eachWir lernten uns gut
other well, talking a lot --kennen, meist im Geplauder --

about all the boys.über alle Jungs.

Gedicht H0241
Amsterdam, 2012-03-10

Trefwoord: Vriendschap: gesprekken 
 
 

Zywa Klei, ribben en bloed

Lilith was net als hij -
uit de klei, niet zo volgzaam
als ik; ze heeft hem verlaten

Ze zwerft liever rond
over de wereld, verleidt
's avonds mannen en berooft

gezinnen van hun baby's
zeggen de boze tongen
die iedereen zwartmaken

die niet in hun regels past
Het klopt dat ze in bomen woont
als een slang, ik sprak haar een keer

tenminste, ik denk dat zij het was
die mij prees om mijn verstand
en me wees op de rijpe vruchten

Met Adam kreeg ik twee kinderen
rib uit zijn ribben, bloed van mijn bloed
De derde is er later bij verzonnen

door de valse tongen
die alles witmaken
wat niet in hun regels past

Gedicht 4521
Amsterdam, 2022-06-12

Genesis 04:25
Kaïn, de oudste, werd door zijn nakomelingen Set genoemd, om te verbloemen dat hij een moord heeft gepleegd
Trefwoorden: Verhalen: waarheid / onwaarheid, Bijbel 
 
 

De zon gaat onder

en komt weer op, eindeloos --


leefde ik, als kind.


The sun goes down andDie Sonne kommt auf
comes up again, endlessly --und sie geht unter, endlos --

I lived, as a child.lebte ich, als Kind.

Gedicht H0283
Amsterdam, 2012-06-17

Trefwoord: Aandacht: actualiteit 
 
 

Zywa We volgden de rivier

Adam tekende het uit
in het zand: de rivier
stroomt naar het midden

van de dag, ertegenover
liggen de bergen vast
op hun plaats

al lijken ze te zweven
als wolken waar de wind
geen vat op heeft

We volgden de rivier
Het leven werd zwaarder
met zorgen om de kinderen

en de kleinkinderen
Ik had het niet willen missen
Alleen Abel, ach Abel

die zo hoogmoedig was
om onnadenkend te geloven
dat hij het beter wist

Gedicht 4522
Amsterdam, 2022-06-12

Genesis 03:23
Trefwoorden: Levensloop (onderweg), Bijbel 
 
 

Veel mensen denken

een hemel te verdienen --


Ze zijn betweters.


A lot of peopleViele denken, sie
think they deserve a heaven --verdienen einen Himmel --

They are know-it-all's.Die Besserwisser.

Gedicht S1884
Amsterdam, 2023-08-25

Trefwoord: Hoogmoed: trots 
 
 

Zywa Abel de braverik

Abel, de braverik
kwam niet thuis slapen
Hij achtte zich beter

en bleef liever alleen
bij de dieren in het veld
met de honden als oppas

want alles moest zijn zoals toen
in het paradijs, die streek
van de verhalen

waar hij steeds weer om vroeg

Alles van ons leven wilde hij weten
het rondtrekken, de bessen
noten, geiten en koeien

En hij had een trucje
om witte rook te maken
Daarmee bespotte hij zijn broer

Ook Adam en mij verweet hij
Kaïn's behoefte aan gemak
Hij tergde hem, lokte hem uit

Gedicht 4523
Amsterdam, 2022-06-12

Genesis 04:04,08
Trefwoorden: Hoogmoed: arrogantie, Bijbel 
 
 

We kennen elkaar,

we weten wat we willen --


weten en wat niet.


We know each other,Wir kennen uns doch,
we clearly know what we want --wir wissen, was wir wissen --

to know, and what not.wollen und was nicht.

Gedicht S0216
Amsterdam, 2014-05-29

Trefwoord: Communicatie (half, halfslachtig) 
 
 

Zywa Gevecht in Rivierenland

Hij is een dromer, papa
Hij is jouw jongere ik

Jullie willen rondtrekken
Jullie willen steeds weer

nieuwe valleien
nieuwe uitzichten

Waarom willen jullie weg?
Waarom is het niet hier

jullie Beloofde Land
jullie grazige weiden?

Hij is een dromer, papa
Hij is zelf een fantoom

     Ik volgde hem het veld in
     Ik worstelde met hem

     om over de belofte te praten
     om de betekenis ervan te begrijpen

     Het was zijn opzet, papa
     Het was niet echt een ongeluk

     Waarom geloof je dat niet?
     Waarom pak je nu alles in?

Gedicht 5368
Amsterdam, 2023-11-07

Genesis 04:08
Kaïn spreekt tot Adam
Studie: "Words become Worlds" ("Woorden worden werelden", 1994, Ellen van Wolde); § 4 is gelijk aan de publicatie "The Study of Cain and Abel. A Narrative Study" (1991, "Studie van Kaïn en Abel. Een verhalend onderzoek")

Trefwoorden: Godsdienst: belofte, Bijbel 
Eerbetuiging aan: Van Wolde, Ellen 
 
 

Mogelijkheden,

illusies, ongemakken:


kan het ook anders?


Possibilities,Möglichkeiten und
illusions, the discomforts:Illusionen, das Übel:

are there other ways?geht es nicht anders?

Gedicht H4190
Amsterdam, 2023-10-04

Trefwoorden: Wens(en), Fantasie: verbeelding 
 
 

Zywa Moeder Aarde

Abel is van bordkarton, een decor-
stuk voor de eerstgeborene
Hij zegt niets

Hij wordt vermoord
en Kaïn ploetert voort
zoals geboden is

bij de verdrijving uit het paradijs:
de mens is geschapen om
de aarde te bewerken

en zich zo te voeden
Zij is onze eerste moeder
Laat haar niet bloeden

want als wij haar verkrachten
zullen we te gronde gaan
levensecht sterven

niet als personages
in andermans verhaal
Een ander zal er dan niet meer zijn

Gedicht 4895
Amsterdam, 2022-12-25

Genesis 02-04
Studie "Words become Worlds" ("Woorden worden werelden", 1994, Ellen van Wolde): § 4 is gelijk aan de publicatie "The Study of Cain and Abel. A Narrative Study" (1991, "Studie van Kaïn en Abel. Een verhalend onderzoek")
Trefwoorden: Aarde: moeder, Bijbel 
Eerbetuiging aan: Van Wolde, Ellen 
 
 

Om het groene land

slaan we een hek, met een poort --


naar onze oogsten.


Around the green landUm das grüne Land
we drive a fence, with a gate --einen Zaun, mit einem Tor --

to future harvests.zu vielen Ernte.

Gedicht H3304
Amsterdam, 2022-05-23

Trefwoord: Cultuur: kunde 
 
 

Zywa Schepper Set

Je naam veranderen
na een schandaal, het werkt
met de tijd

Kaïn kon alles
hij maakte gereedschap
kweekte bonen en grassen
met eetbare zaden en
van leem bouwde hij een huis

Hij schiep wat hij bedacht
maar wie wil het nu nog weten?
Zijn naam is zwart gemaakt

dus moesten de kleinkinderen
hem wel loochenen, nee
hun grootvader was Set
de enige echte
zoon van Adam en Eva

die kanaaltjes groef
en ledikanten maakte
die schiep wat hij bedacht

Gedicht 4524
Amsterdam, 2022-06-12

Genesis 04:17-24, 05:06-31
Het verhaal van de zondvloed loste het afstammingsprobleem op. Lamech en zijn familie overleefden, terwijl Lamach en zijn familie verdronken.
Set >> Enos >>>> Jered >> H >> Metusalem >> Lamech
Kaïn >> Henoch >> Irad >> M >> Metusaël >> Lamach

Trefwoorden: Cultuur: landbouw, veeteelt, Bijbel 
 
 

Dank je, poes, je krijgt

jouw mereloffer terug --


Zo gul zijn goden.


Thank you, cat, you getDie Katze kriegt ihr
your blackbird offering back --Spatz-Opfer zurück, als Gott --

Gods are generous.bin ich großzügig.

Gedicht H0333
Amsterdam, 2012-08-07

Trefwoord: Godsdienst: almacht 
 
 

Zywa Kaïn's teken

De oudste zonen tellen
als oudvaders vanaf Adam
Set en Enos tot aan Methusalem

Kaïn is een ander verhaal
uit een tijd dat er meer mensen waren
meer vrouwen om te trouwen

Het is het verhaal van het offer
dat werd afgewezen
alsof God niet bestond

zodat Kaïn zijn geloof verloor
en daar om rouwde
en God kreeg spijt

zodat Hij verbood om hem
en andere ongelovigen te doden
een mens mag je niet doden

hakte Mozes uit in twee stenen
die hij meteen kapot smeet
om het volk een les te leren

met de ziedende moord
op 3000 man, het bloed kleeft
voor altijd aan de priesters

maar het was hun goed recht
want God wilde het
zelf doen

Gedicht 1727
Amsterdam, 2018-04-24

Genesis 04:15, Exodus 32:10-28
De naam Abel is verwant aan ablu (zoon) en abal (rouw)
Trefwoorden: Dood: doden, Bijbel 
 
 

God grijpt soms in, maar

ook dan blijven de mensen --


zoals ze waren.


God may intervene,Gott greift manchmal ein,
but even then people will --aber selbst dann bleiben die --

remain as they were.Menschen dieselben.

Gedicht H6096
Amsterdam, 2026-02-11

Trefwoorden: Godsdienst: almacht, Menselijkheid 
 
 

Zywa De boot is vol

Tot ons middel zitten we op de top
van de berg midden in de zee

waarin onze huizen borrelend
en het vee blatend en mekkerend
verdwenen, de vogels moe
in neerstreken en doornat
gezonken zijn

Mijn dochter houdt haar baby
voor zich uit, de voetjes zijn nat
Ze dompelt hem onder
Het zal niet meer lang duren
dat we verdrinken, we willen niet

wanhopig nog een tijdje
rondzwemmen

Noach heeft zich verschanst
in zijn boot, hij kan het niet
aanzien en hij kan en wil
ons niet redden, alleen
de herinnering aan ons
lot is aan boord en drijft
met hem mee

Gedicht 5882
Amsterdam, 2026-02-11

Engelen vallen langzaam (Karl Ove Knausgård) - 2004
Genesis 07:06-24
Roman "En tid for alt" (2004, "Voor alles is er een tijd" / "Engelen vallen langzaam", 2010), slot van het vierde hoofdstuk ('Ze begroeven hem de volgende avond')
Trefwoorden: Godsdienst: wreedheid, Bijbel 
Eerbetuiging aan: KnausgÃ¥rd, Karl Ove 
 
 

Het is plechtig mis

met de wereld: het zangkoor --


draagt zwarte maskers.


It's solemnly wrongDie Welt ist ernsthaft
with the world: the choir members --verkehrt, denn der Chor tritt auf --

are wearing black masks.mit schwarzen Masken.

Gedicht S1274
Egmond aan Zee, 2021-10-27

Trefwoorden: Angst: voor ziekte, Covid-19 
 
 

Zywa De berusting van God

Mensen mishandelen en twisten
en dat was niet voorzien -
een ongewenst gevolg
van hun zelfstandigheid

Natuurlijk kan God zich bedenken
Weg met de schepping!
weg met de scheiding van de wateren
in de hemel en op aarde!

Een zondvloed, en zand erover!
Opnieuw! Ander plan!
Vooruit, een nieuw begin
een redding en de berusting
dat er nu eenmaal kwaad is

in de mens, maar verzacht
door de nieuwe stamvader
die belooft zich goed te gedragen
en voor de aarde en de mensen
zorgzaam te zijn

Gedicht 4886
Amsterdam, 2022-12-11

Genesis 06
Morele slechtheid: Genesis 6:5,11-13
Zich bedenken: Genesis 6:6-7,13
Zich de tweede keer bedenken: Genesis 6:8-9, 8:21
Nieuwe stamvader: Noach
Studie "Words become Worlds" ("Woorden worden werelden", 1994, Ellen van Wolde): § 6, een uitgebreide versie van de publicatie "Noah and God in the Story of the Flood" (1991, "Noach en God in het verhaal van de zondvloed")

Trefwoorden: Ethiek: ondeugden, Bijbel 
 
 

Een waterwereld:

lage wolken regenen --


in hoge golven.


A world of water:Eine Wasserwelt:
clouds, heavy and low, raining --niedrige Wolken regnen --

into sky-high waves.auf hohen Wellen.

Gedicht H0291
Amsterdam, 2012-06-26

Trefwoorden: Natuur: elementen, Regen / Hagel 
 
 

Zywa Regenboog

Niemand lette erop
tot het water over de bergrug heen
het meer in stroomde
Het regende de hele zomer
een dichte grijze lucht-

zee stortte zich
als een wereldoceaan
over de aarde, een dik vel
beukend hout kwam boven
drijven, let niet op de dieren

Kijk niet of er mensen bij zijn
je weet het wel
de oude wereld
borrelt nog een beetje op
uit de verdronken bomen

Het water rekt zich uit
en spant een gladde spiegel
onder de hemel en de regenboog
Mijn boot drijft
tot hij strandt

Gedicht 212
Amsterdam, 2014-03-02

Boog (Ton Bruynèl) - 1966
Compositie "Arc", voor orgel en 4 klanksporen, uitgevoerd in het Orgelpark op zondag 2 maart 2014
Turkije (Zwarte Zee, Ararat 6300-6200 BCE)
Noach

Trefwoorden: Leven: overleven (inspanning), Turkije, Regenboog 
Componist: Bruynèl, Ton 
 
 

Wat nieuw is, is oud,

omdat het zich herinnert --


wat er is geweest.


What is new is old,Was neu ist, ist alt,
because it does remember --indem es sich erinnert --

what has been before.was gewesen ist.

Gedicht H0420
Amsterdam, 2013-03-02

Trefwoord: Evolutie 
 
 

Zywa Bloedkoffertjes

De grote boot, zijn buik vol kleur-
lichamen, uitgevaren naar de wolken
beweegt niet meer
om de hoge berg
die omlaag begint te groeien

Als een zaaddoos springt hij open
bevrucht de hellingen met bloed
uit de oude wereld, met codes
van het geheim van het leven
vers geschreven

die op reis gaan over de aarde
als kleine arken, zwemarken
kruip-, loop- en vliegarken
bloedkoffertjes
vol voorgeschiedenis

van de wereld
de echte wereld
niet de ware
die de mensen
zouden scheppen

Gedicht 390
Amsterdam, 2015-04-04

Genesis 08:04-05
Ark van Noach
Kleurlichamen: chromosomen

Trefwoorden: Evolutie, Bijbel 
 
 

Mijn verdriet gehuild,

in mijn ongeluk berust --


Mezelf vergeten.


Shed.. my tears of grief,Mein Trauer geweint,
rested.. with my misfortune --in mein Unglück mich gefügt --

Forgotten.. myself.Mich selbst vergessen.

Gedicht H1987
Zandvoort aan Zee, 2018-01-29

Trefwoord: Verkrachting (psycho-soma) 
 
 

Zywa Emzara's klacht

Zwijgen was het beste
Cham is sterk en hij dreigde me
met een noodlottig ongeval
Er kwam een kind van

O, mijn lieve man
de onvermoeibare
vorser van het gegiste sap
van zoete druiven

Zijn oude dag bezoedeld
door die verzonnen anekdote
die de verkrachtingen verborg
onder een moment van schaamteloosheid

Maar de straf verraadt het
toch, de eeuwige vloek
vanaf de eerste schreeuw
van de baby, onschuldige

Kanaän, mijn jongste zoon
Zijn generaties op generatie
geknecht en doodgeknepen
in de paarse laaglanden

Gedicht 4536
Amsterdam, 2022-06-15

Genesis 09:20-22
Emzara: Jubileeën 4:33
Kanaän = "laag"(land) / "onderworpen" (land) / (land van het) "purper"

Trefwoorden: Verkrachting (thuis / familie), Palestina 
 
 

Het is weer zover:

dit kan duidelijk beter --


Zal ik het zelf doen?


It's always the same:Immer das Gleiche:
there must be a better way --dies könnte doch besser sein --

So, should I do it?Soll ich es selbst tun?

Gedicht H0233
Amsterdam, 2012-03-03

Trefwoorden: Zorg: naasten (~liefde), Actie (plicht) 
 
 

Zywa Vrede en Verstand

Waren de regen en de vloed
een straf voor Eva en ons
vrijpostige verstand
dat niet altijd het goede doet?

Of gebruiken we dat verstand
juist te weinig, zoals toen
mijn man onze zoon ontzag
en boos werd op de baby?

Wat bezielde hem? Hij is oud
en maakt zich zorgen om de wereld
sinds de ramp waarbij wij alle acht
gespaard gebleven zijn

Laten we zijn woorden maar vergeten
gewoon een goed leven leiden
en een stad van vrede stichten
als centrum van heel de wereld

Gedicht 523
Amsterdam, 2015-11-30

Genesis 09:22-25
Noach hoort van zijn zonen Sem en Jafet dat hun broer Cham hun moeder Emzara verkracht heeft, en wanneer daar Kanaän uit geboren wordt, vervloekt hij de baby
Alle acht: Noach, zijn zonen Sem, Cham en Jafet, en hun vrouwen zijn gespaard bij de zondvloed (sintvloed), de 'aanhoudende vloed'
Jeruzalem, stad van vrede in het land van Kanaän

Trefwoorden: Vrede: orde, Bijbel 
 
 

Vissen en water-

vogels, algen in de vorm --


van standbeeldresten.


Fish and waterfowl,Fische und Wasser-
swaying algae in the shapes --vögel, Algen in Form von --

of statue remnants.Statuenresten.

Gedicht H5153
Amsterdam, 2025-01-02

Vloed (Gints Zilbalodis) - 2024
Animatiefilm
Trefwoord: Verleden: resten 
Eerbetuiging aan: Zilbalodis, Gints 
 
 

Zywa Kafkas

Met ziedende hand sloeg de hemel
de nieuwe stad en de enorme toren
uiteen, de Hangende Tuinen vlogen

Vertrekken werden vliegtuigen
en tapijten met gedekte tafels
landden ver weg in de lange zee

Een zware regen
van kamers vormde met een plons
een hemelhoge bergrug

De mensen uit de Toren
verspreiden zich in vijftig talen
en vochten om grenzen

In omgekeerde tijd zou onze wereld
in een notendop opvliegen, samen-
klonteren en landen in Babel

De hemel zou zich openen
en het wonder zou gebeuren
dat iedereen de ander verstaat

Gedicht 208
Amsterdam, 2014-02-11

Van Babel en Etemenanki tot de Kaukasus (van 562 BCE terug in de tijd naar 6100 BCE)
Trefwoord: Dolen 
 
 

Krakend touw, zuchtend

hout en klotsende golven --


in het stormorkest.


Creaking rope, sighingDas Seil knarrt, das Holz
trees and timber, sloshing waves --seufzt und die Wellen platschen --

The storm orchestra.im Sturmorchester.

Gedicht S0112
Amsterdam, 2014-01-09

Trefwoord: Gevaar: opmerken 
 
 

Zywa Jobstijding

Gods wijsheid gaat boven alles
boven het onmogelijke, boven de tijd
en de zucht van de eeuwen
waarin de mens bestaat, ze is
als wonderen in alles besloten

in dag en nacht, sterren en planeten
in ezel, stier, struisvogel en gier
het nijlpaard en de machtige krokodil
de onvoorstelbaar vele manieren
waarop de dieren leven

en in elke waterdruppel, dauw
rijp, regen, hagel, sneeuw en ijs
Geen mens kan dat bevatten
evenmin zijn eigen aanwezigheid
en het verloop van zijn leven

zo nietig in Gods hand
die niets hoeft te sturen
want zijn wijsheid schept
automatisch - ook pech
en het kwaad van de mensen

Gedicht 4947
Amsterdam, 2023-01-08

Job 36-42
Jobstijding: Job 1:13-19
Trefwoorden: Lot / Noodlot, Bijbel 
 
 

Geen vijanden meer,

zo oud is de kasteelburcht --


Welkom, iedereen!


No more enemies,Keine Feinde mehr,
the strong-castle is that old --so alt ist die starke Burg --

Welcome everyone!Alle Willkommen!

Gedicht H0429
Amsterdam, 2013-03-21

Trefwoord: Vrede: geweldloos 
 
 

Zywa Schuldig

We kennen het verhaal
van de grote overstroming
als straf van God

Dat was eenmalig
heeft Hij beloofd, Hij geeft
sindsdien andere straffen

en zoals Job en Franz K
geloven gelovigen
dat ze altijd schuldig zijn

en blij moeten zijn
dat ze leven en
dat God hen niet vermorzelt

Maar God heeft geen dienaars nodig
maar mensen
hebben elkaar nodig

Dat is met het geloof
het enige
waaraan ze schuldig kunnen zijn

Gedicht 1729
Amsterdam, 2018-04-25

Genesis 09:11
Trefwoorden: Naastenliefde, Bijbel 
 
 

De bloemengeuren

verwarren mij, verleiden --


mij om te blijven.


Flower aromasDie Blumendüfte
are confusing me, tempting --verwirren mich, verführen --

me to stop and stay.mich hier zu bleiben.

Gedicht H0280
Amsterdam, 2012-05-20

Trefwoorden: Aandacht: trekken, Natuur: bloemen 
 
 

Zywa Geitenhart

In zijn hart woonde een wilde
geit die droomde van het paradijs
dus besloot hij erheen te gaan
en het was groter dan gedacht

Hij keek wekenlang uit
naar de allermooiste plek
om te gaan wonen, tot hij op een dag
de grens naderde, een muur

van bergen, en hun gewicht vulde
zijn benen, hij kon niet verder
en bleef waar hij was
zonder antwoord

wanneer zijn zoon vroeg of dit
het was, het beste, en zij
van alle mensen de gelukkigste
hier in het paradijs

Gedicht 576
Amsterdam, 2016-03-08

Genesis 11:31
Terach en Abram, 1970 BCE
Terach = wilde geit, zwerver

Trefwoorden: Migratie: economisch, Bijbel 
 
 

De lange golven

van de rivier door het land --


Trage vleugelslag.


The wide river flowsDie langen Wellen
through the pastures in long waves --des Flusses durch die Landschaft --

with a slow wing stroke.Träger Flügelschlag.

Gedicht H1042
Zandvoort aan Zee, 2014-11-04

Trefwoord: Rust (ruimte) 
 
 

Zywa Noordparadijs

Er zijn geen logeerkamers
want het land is te vol
voor een paradijselijk bestaan

De dorpen wapenen zich
tegen nieuwkomers
ze zijn niet nodig

Ze moeten verder, naar de harde grond
van de bergen, aan de rand
van het Noordparadijs

of in een bocht terug
naar het zuiden, nergens
welkom, nergens is er genoeg

melk en honing, genoeg plaats
zelfs als er grond vrijkomt
door droogte, pokken of pest

De buren vechten erom
want het land is te vol
voor een paradijselijk bestaan

Gedicht 3511
Amsterdam, 2021-02-24

Exodus 03:08
Numeri 14:07-08

Terach, Abram, Sarai en Lot, 1970 BCE
Terach = wilde geit, zwerver

Trefwoorden: Migratie: economisch, Bijbel 
 
 

Ik pak mijn tas in,

ik heb echt niet veel nodig --


om een gast te zijn.


I'm packing my bag,Ich packe den Sack,
I really don't need that much --ich brauche wirklich nicht viel --

to be someone's guest.um ein Gast zu sein.

Gedicht H0131
Amsterdam, 2012-01-11

Trefwoorden: Samen: ontmoeting, Gastvrijheid 
 
 

Zywa Land van mijn dromen

Ik voel opa's ziel in mij

samentrekken van verlangen
naar grond, geen akkers
maar eigen graslanden
Niet langer verdreven worden
door de boerenzonen

met hun honden, muizen
en wantsen in de bedden
voor hun zieken en hun zere rug
van het ploegen en het planten
wieden, oogsten en malen van het graan

Ik ben verder gegaan
dan mijn vader, met mijn kudde
op weg naar onbewoonde velden
maar ik vond ze niet, nergens
was het land van mijn dromen

Alleen de woestijn is vrij

Gedicht 1777
Amsterdam, 2018-06-01

Abraham, 1900 BCE
Trefwoorden: Migratie: economisch, Vrijheid: zelfbeschikking 
 
 

Een vogel cirkelt

boven mijn huis: wat is er?


maalt het in mijn hoofd.


A bird is circlingEin Raubvogel kreist
above my house: what is it?über meinem Haus: was ist's?

it runs in my mind.geht mir im Kopf um.

Gedicht S0047
Trein Amsterdam-Basel, 2012-02-17

Trefwoord: Onzekerheid 
 
 

Zywa Geluk is een vogel

Hij leefde in voorspoed
en wilde een contract sluiten
met zijn god om dat zo te houden

want hij offerde zonder zekerheid
wat hij terug zou krijgen, terwijl
hij wist dat geluk een vogel is

die zelf kiest waar ze rust
en wie ze voedt als haar jong
hij was bang

dat ze weg zou vliegen
en besloot tot een extra offer
van heel zijn huishouden

alle mannen en jongens moesten
zich schikken naar zijn wil en
de regenboog bezegelde het

Gedicht 397
Vaison-la-Romaine, 2015-04-08

Genesis 17:01-02,10-11
Abraham
Trefwoorden: Geluk (vaag, vluchtig), Bijbel 
 
 

Mensen koesteren

al het moois dat ze denken --


In Pakhuis Weemoed.


People cherish allDie Menschen hegen
the beauty they remember --das Schöne, was sie denken --

In Warehouse Wistful.Im Speicher Wehmut.

Gedicht H0621
Amsterdam, 2013-10-10

Trefwoord: Weemoed (nostalgie) 
 
 

Zywa Vader Van Velen

O zoete belofte! Ik ben voor eeuwig
gezegend, en bedreigd met uitroeiing
van mijn nakomelingen
als ze ongehoorzaam worden
en hun voorhuid behouden

In de zwartste nachten
van mijn twijfels ga ik liggen
op een warme steen onder de sterren
om te zien hoe ontelbaar veel
mensen er geboren zullen worden

Ik droom van een grote familie
een menigte van volken
al is mijn zoon een wilde ezel
die tegen allen vecht
En allen vechten tegen hem

Gedicht 524
Amsterdam, 2015-11-30

Genesis 15:05, 17:05
Abram = Edele vader
Abraham = Vader van velen
Ismaël is jarenlang zijn enige zoon geweest, opgroeiend tot een wilde man (Genesis 16:12)

Trefwoorden: Godsdienst: belofte, Bijbel 
 
 

Een levend standbeeld

lijkt geen spieren te hebben --


voor ineens een nies.


A living statueHaben Lebende
does not seem to have muscles --Statuen wohl die Muskeln --

for a sudden sneeze.zum plötzlich Niesen?

Gedicht H0505
Amsterdam, 2013-07-14

Trefwoord: Kunst (herkenning) 
 
 

Zywa Langs de weg

Langs de weg staat een engel
met wilde haren en een mond vol
verbazing, een engel van steen:

mama, je bent achtergebleven
je hebt teveel gezien
van de koolzwarte hemel

's Nachts trilde de grond, de deur
rammelde van boze buren. Ga weg!
riep papa. Wat willen jullie?

Mijn dochters? Zal ik ze sturen?
Ze zijn nog maagd.
Hij riep ons
maar vlug vlug verlieten we de stad

die toen gestenigd werd
We hebben geen vriendinnen meer
Volgend jaar zouden we gaan trouwen

Gedicht 473
Amsterdam, 2015-09-29

Genesis 19:04-08,15-26
Lot, de zoon van Abrahams broer Haran, en zijn gezin ontvluchten Sodom
(Zie ook Richteren 19:22-29)

Trefwoorden: Veiligheid: vlucht, Bijbel 
 
 

Ruik al de geuren

op mijn overgangsfeestje --


Uit volle pannen!


Smell the aromasRieche die Düfte
at my transition party --auf meinem Übergangsfest --

From lots of full pans!Von vollen Pfannen!

Gedicht H0176
Amsterdam, 2012-01-27

Trefwoorden: Rijkdom: overvloed, Feest: vieren 
 
 

Zywa Proost (Tot Uw Voordeel)

Proost op
het paradijs
mijn vader
zijn droom

Proost op
de heuvels
en het asiel
tijdens de hongersnood

Proost op
mijn mooie vrouw
onze kinderen en
de verre toekomst

Jullie zegeningen
zijn de mijne
tot in eeuwigheid
amen

Gedicht 525
Amsterdam, 2015-12-02

Genesis 12, 13, 15, 17, 20
Abraham (Genesis 12:1-2,6-7,10,14-16, 13:14-17, 15:1-5,12-21, 17:1-27, 20:11-12)
Trefwoorden: Godsdienst: belofte, Bijbel 
 
 

Een offer te zijn,

me overgeven, mijn bloed --


echt voelen stromen.


A sacrifice: IEin Opfer zu sein,
surrender and feel my blood --mich ergeben, mein Blut fließt --

is really flowing.wirklich, ich spür es.

Gedicht H2742
Amsterdam, 2020-06-21

Trefwoord: Liefde: voedt 
 
 

Zywa Dood bloedt mijn hart nog

Dood bloedt mijn hart nog
daar in de brandende zon
het mes, het blinkende mes

in mijn hand en toen
de glans van zijn bloed
wat heb ik in godsnaam gedaan

daar op die berg

verkocht ik mijn ziel aan de duivel
voor voorspoed, mijn volken talrijk
als de sterren, maar niet gezegend

door mijn schuld, door mijn grote schuld
stierf mijn vrouw van verdriet
ik begroef haar in een spelonk

vlakbij onze tenten en de stad
die vernoemd is naar het verbond
van mijn verstandsverbijstering

Vergeef me God
Vergeef me Sara
Vergeef me mijn zoon

Gedicht 777
Amsterdam, 2016-08-29

Genesis 23:02,19
Abraham bij Hebron ("Verbond") na het offer op de berg Moriyya
Trefwoorden: Spijt, Bijbel 
 
 

Slagwerk: heilige

krachten kun je met één slag --


in werking stellen!


Percussion: sacredSchlagzeug: heilige
powers can be awakened --Kräfte kann man auslösen --

with a single stroke!mit nur einem Schlag!

Gedicht H5647
Amsterdam, 2025-06-28

Bij een foto van een kunstwerk (1976, een schijf) van Niels Keus in het Bijlmerpark / Nelson Mandelapark (augustus 1988, Amsterdam)

Schijf

Trefwoorden: Godsdienst: heiligdom, Energie: kracht 
Opgedragen aan: Lotte W 
 
 

Zywa De daad

Het had anders moeten aflopen
Met een supplement, een happy end
Nu kan ik me slechts verbeelden
dat er meer is dan offers
en rook voor God
voor ons het vlees
want het is feest
en dan eten we vlees

Hier ben ik
zeiden we, God eerst
en toen ik
tot mijn zoon
Ik bracht het offer
ik stelde de daad
bij mijn woord
Hier ben ik

Geen engel te bekennen

Gedicht 817
Amsterdam, 2016-10-28

Genesis 22:01,07,11
Hier ben ik: "Hin(n)eni"
   Genesis 22:01 God tot Abraham
   Genesis 22:07 Abraham tot Isaak
   Genesis 22:11 Abraham tot de engel

Trefwoorden: Godsdienst: geboden, Bijbel 
 
 

Op de berg roep ik:

er is niets! en de echo --


antwoordt: is niets iets?


I shout: it's nonsense!Ich rufe: alles
and the echo answers me:ist Unsinn! und das Echo --

is nonsense sense?sagt: ist Unsinn Sinn?

Gedicht H0882
Amsterdam, 2014-03-16

Gerard Reve publiceerde in 1968 en in de bundel "Het zingend hart" (1973) het gedicht "Een zoeker":
    Ik sta op de rand der wereld
    en roep: 'Waar zijt Gij?'
    De echo antwoordt: 'Zijt gij? Gij?'

Trefwoord: Godsdienst: geloof 
Eerbetuiging aan: Reve, Gerard 
 
 

Zywa Ibrim Abram

Pa is gek, broertje ook wel
maar de oudste en ik zijn gewoon
trekkers net als opa Terach
uit de verhalen, mannen

geen armoedzaaiers
zoals andere ibrim

Wij hebben geen goden nodig
we zijn geen boeren, geen fantasten
die dat willen worden
dromend van eigen land

gelovend in de Kracht
van hun verlangen

El Sjaddai, Almachtige God
noemt pa die, broertje vocht ermee
en ze deden zaken: totale eerbied
voor de Kracht, land voor hen

In plaats van hun verstand
te gebruiken geloven ze, blind

Gedicht 1723
Amsterdam, 2018-04-22

Genesis 14:13
Ibrim = Habiru = Hebreeën, "Rondtrekkers" >> De Hebreeër Abram, Ibrim Abram
Esau, zoon van Abraham en Rebekka
Isma-El, oudste zoon van Abraham (en Hagar)
Jakob "Isra-El" = "God heerst", dus: totale eerbied

Trefwoorden: Godsdienst: geloof, Bijbel 
 
 

In het volle licht

toch onverhoeds aangeraakt --


door een schaduwhand.


Walking in full light,Am helllichten Tag
yet unexpectedly touched --unerwartet berührt, von --

by a shadow hand.einer Schattenhand.

Gedicht H0499
Trein Groningen-Amsterdam, 2013-07-08

Op straat
Trefwoord: Veiligheid: risico 
 
 

Zywa Gevecht op de dorsvloer

Hij was wel vruchtbaar, samen
met zijn tweede vrouw, maar
Sara, de eerste, was belangrijker

Alsof hij gek werd worstelde hij
met God en diens belofte
van een groot nageslacht

En toen Isaak er eindelijk was
werd de kleine zo vertroeteld
dat hij tegenviel, een doetje

een Abeltje, zo anders
dan zijn grote broer
Hij kon niet geschikt zijn

voor Gods ondoorgrondelijke plan
zo goed kende hij God wel
Dus beraamde hij een offer

Maar er verscheen een man
Die moest wel een engel zijn
als Gods vermomming

en zij vochten om het mes
Abraham won, Isaak stierf, en Sara
heeft geen woord meer gezegd

Gedicht 5356
Amsterdam, 2023-11-05

Genesis 22:01-02,09-12, 2 Samuël 24:24
2 Samuël 24:24 Maar de koning [David] zei tot Arauna: Neen, maar ik wil het in elk geval van u voor de volle prijs kopen, want de Here, mijn God, wil ik geen brandoffers brengen, die mij niets kosten. Daarop kocht David de dorsvloer [dat is een van de bergen van Moria, de latere Tempelberg] en de runderen voor vijftig sikkels zilver.
Trefwoorden: Godsdienst: belofte, Bijbel 
 
 

Er licht een mes op

in de nacht, in mijn hand, nee!


in mijn droom, hoop ik.


A knife is flashingEin Messer leuchtet
in the night, in my hand, no!nachts, in meiner Hand, oh nein!

in my dream, I hope.im Traum, hoffe ich.

Gedicht H0030
Amsterdam, 2011-11-26

Trefwoord: Angstdroom 
 
 

Zywa De engel op de berg

Het was een spannend geheim
De mensen zinspeelden erop
vooral buiten de familie

Ook gasten deden dat soms
Ja, als dat toen niet gebeurd was
daar op die berg...


Maar ik kon het niet
aan mijn kinderen vertellen
Ik wilde een goede vader zijn

en zeggen dat hun opa spijt kreeg
van zijn plan en zijn zoon
weer losmaakte

omdat omdat
er een engel verscheen
een engel van God

maar ik vond dat te ingewikkeld
dus liet ik de spijt maar weg
Alleen de engel bleef over

Gedicht 778
Amsterdam, 2016-08-29

Genesis 22:08-10
Jakob's verhaal over zijn halfbroer Isaak
Trefwoorden: Taboe, Bijbel 
 
 

Vragend staat hij daar:

overtuig me van jouw plan --


Mijn vaders zetel.


There it stands, asking:Fragend steht er da:
please convince me of your plan --erkläre mir deinen Plan --

My father's arm chair.Mein Vaters Sessel.

Gedicht H0250
Amsterdam, 2012-03-28

Trefwoord: Ouders: vader(schap) 
 
 

Zywa Daar op die berg

De daad was te gruwelijk
geen vader die zoiets doet
geen god die zoiets vraagt

en als hij het al vraagt
laat hij het niet toe
als hij de ware god is

De jongen moest blijven leven
lang en gelukkig, de oudste
aartsvader van allemaal

Naast zijn halfbroer Ismaël
kreeg hij een plaats
tussen de grote namen

van zijn vader en de tweeling
Esau en Jakob, de jongste halfbroers
die konden doorgaan voor zijn zonen

Verder weten we niets
van hem, zijn korte leven
hij was nog een kind

daar op die berg

Gedicht 779
Amsterdam, 2016-08-29

Genesis 22:11-15
    Deze passage (een engel weerhoudt Abraham van het slachten van zijn zoon) is later toegevoegd om de wandaad te verbloemen
Trefwoorden: Verhalen: waarheid / onwaarheid, Bijbel 
 
 

Op aarde stralen

sterren ontastbaar ver weg --


Dichtbij doven ze.


On earth, stars twinkleStars strahlen weit weg,
untouchably far away --unberührbar, von nahem --

Close by they die out.verlöschen sie gleich.

Gedicht H0598
Amsterdam, 2013-10-03

Menselijke sterren
Trefwoord: Aanzien: status 
 
 

Zywa Bestelde verhalen

Liever een spannend verhaal
dat de aandacht vasthoudt
dan treurige feiten

Liever een verzonnen zoon
en een rij dubbelgangers
dan een moordenaar

Liever een dronken vader
dan een zoon die een kind verwekt
bij zijn moeder en daar trots op is

Liever een fantoomvader
met een leeg leven
dan een waanzinnige vader

Liever een glorieus verleden
verteld in een Groot Verhaal
rooskleurig van begin tot eind

Liever een gelogen toekomst
dan de ingewikkelde waarheid
en eigen verantwoordelijkheid

Gedicht 5372
Amsterdam, 2023-11-08

Genesis 32:29
Verhalen die de gebeurtenissen ontkennen:
De Israëlieten zouden niet afstammen van Kaïn, de moordenaar van Abel, maar van de verzonnen zoon Set, zodat er tot aan de Zondvloed een hele rij aan dubbelgangers nodig is
Cham zou niet zijn moeder (Emzara) verkracht hebben (Genesis 9:21-25), met een zwangerschap en de geboorte van Kanaän als gevolg, maar enkel zijn vader (Noach) naakt hebben gezien, die daar de schuld van krijgt omdat hij dronken zou zijn geweest
Isaak zou gered zijn door een engel toen zijn vader hem wilde doden; er moet dus een nageslacht toegewezen worden aan Isaak: in plaats van Abraham wordt hij de vader van Esau en Jakob, een ingreep die vergemakkelijkt werd doordat hun moeder Rebekka veel jonger was dan Abraham (die haar tot derde vrouw nam om meer zonen te krijgen dan alleen Ismaël; Rebekka was net als Abraham en Sara afkomstig uit het Tweestromenland, wat Esau en Jakob een hogere status gaf dan Ismaël); over aartsvader Isaak worden in de Bijbel geen bijzonderheden vermeld, want hij is als kind gedood: zijn leven is leeg
Groot Verhaal: Daarop zei hij [God]: Voortaan zal je naam niet Jakob zijn maar Israël, want je hebt met God en mensen gestreden en je hebt gewonnen (Genesis 32:29)

Trefwoorden: Verhalen: waarheid / onwaarheid, Bijbel 
 
 

's Nachts zoek ik spoken,

ik wil wel eens griezelen --


maar ze durven nooit.


I'm looking for ghosts,Gibt es hier Geister?
I'd like to have a horror --Ich will mich gruseln, aber --

but they never dare.sie wagen es nie.

Gedicht H0445
Amsterdam, 2013-05-06

Trefwoord: Angst: fantasie 
 
 

Zywa Gevecht aan de Blauwe Rivier

Vader
droomde verder dan opa
Hij droomde tot hoog in de hemel
Maar hij werd gek van de gedachte
dat hij terug moest naar het laagland
waar
hij niet veilig was voor zijn broer
Geen kudde aan geschenken
zou groot genoeg zijn
om hem te verzoenen
maar
er was geen alternatief
Hij moest erheen met zijn gezin
om ons, de kleinkinderen
te laten zien aan zijn ouders
's Nachts
verscheen er een man
met wie hij worstelde
Hij moet wel een engel geweest zijn
God in vermomming
Hij vocht
om diens steun
bij het weerstaan van zijn broer
Vader won, hij vatte moed
ondanks de gebroken heup

Gedicht 5357
Amsterdam, 2023-11-05

Genesis 32:28, 28:12-13
Opa = Abraham, broer = Isma-El, "Kanaän" = "Laagland"
Jakob's bijnaam is "Isra-El" = "Die met God vecht"

Trefwoorden: Godsdienst: belofte, Bijbel 
 
 

Stations onderweg:

ik heb ze nog nooit gezien --


toch ken ik ze wel.


Stations on the way:Die Stationen
I haven't seen them before, yet --auf dem Weg kenne ich nicht --

they are familiar.dennoch ist's vertraut.

Gedicht H1107
Amsterdam, 2015-01-23

Trefwoord: Reis: verkennen 
 
 

Zywa Verwanten

Er hoeft geen bloed te vloeien
we kunnen ook uit elkaar gaan
en alleen in verhalen bevechten
wie we zijn, broers en zussen

met de gewone behoefte
aan een eigen plek en deugden
die soms ondeugden zijn -
beter weten, beter denken

te zijn, bereid zijn
om levens te offeren
bij gebrek aan een engel
die ons tegenhoudt

en in de verhalen de verdeeldheid
lezen, verzwijgen
dat we broers en zussen zijn
alsof we het niet zijn

Gedicht 2163
Amsterdam, 2019-03-19

Isaak en Ismaël
Trefwoord: Samen: verbonden 
 
 

Hoe ouder, hoe meer

verleden om te delen --


met minder mensen.


The older you get,Je älter, desto
the more past there is to share --mehr Früher, und weniger --

with fewer people.Menschen von damals.

Gedicht H0370
Amsterdam, 2012-10-22

Trefwoord: Ouderdom: somber 
 
 

Zywa Maar wat weten ze ervan?

Vierhonderd sikkels zilver
hebben ze genoteerd
Ons graf was kostbaar
al voor we er in lagen

Omdat wij belangrijk zijn
in de verhalen van onze volken
Maar wat weten ze ervan?

Ze verzwijgen mijn dochters
noemen mijn zonen bij de naam
van de landen om ons heen

alles onder de hemel
geven ze een plaats
alsof ze God zijn

maar ook hun botten worden broos
stof zoals wij in deze spelonk
mijn vrouwen en kinderen

behalve de eerste, mijn liefste
Zijn as verwaaide
daar op die berg

Gedicht 780
Amsterdam, 2016-08-30

Genesis 23:15-16, 25:01
Abraham over zijn vrouwen en zijn nakomelingen
Trefwoorden: Verhalen: traditie / orde, Bijbel 
 
 

Op de torenspits

draait de vaan mee met de wind --


waarschuwing? advies?


On top of the spireAuf die Turmspitze
the vane's turning to the wind --dreht der Schwan nach dem Winde --

warning or advise?Warnung oder Rat?

Gedicht S0022
Julianadorp, 2011-12-29

Trefwoord: Evenwicht (natuurlijk) 
 
 

Zywa Publieke geheimen

Dromen vertellen een waarheid
die je nog niet weten wilt, maar
op een divan kun je vrijuit spreken

tot een buitenstaander
die jou begrijpt
en jouw geheimen uitlegt

die iedereen kan zien
en velen fluisteren
er schande van

Rijkdom wordt verspild, en
wie er iets van zegt, krijgt klappen
in dubbeltaal en verdwijnt als straf

voor zijn brutale leugens, zijn smaad
en landverraad; zelfs de ergste plagen
brengen geen inzicht en nederigheid

Maar soms, bij heldere hemel
is het verstand gezond genoeg
en komen dromen uit

Gedicht 3759
Amsterdam, 2021-04-27

Genesis 40-41
Dictatoriale repressie
Dubbeltaal: naar Nieuwtaal (Newspeak) en Dubbeldenk (Doublethink) in "1984" van George Orwell
Jozef legt dromen uit
Handelaar Joeja werd adviseur van de farao's Thut-mosis IV (1397-1388 BCE) en Amen-hotep III (1388-1351 BCE). Hij was een immigrant in Egypte, woonachtig in Akhmim (Opper-Egypte) aan de Nijl, stroomafwaarts van de koningsstad. Gezien de schrijfwijze van zijn naam was hij waarschijnlijk dezelfde persoon als Jozef, die later als elfde zoon toegevoegd is aan de stamboom van Jakob.

Trefwoorden: Dromen, Bijbel 
 
 

Ik maak me zorgen

of het goed zal blijven gaan --


zo zonder zorgen.


I worry, whetherSich Sorgen machen,
my life will keep going well --ob es weiterhin gut läuft --

so without worries.so ohne Sorge.

Gedicht S0215
Amsterdam, 2014-05-29

Trefwoord: Nadenken (piekeren) 
 
 

Zywa Het inzicht van een buitenstaander

Hij was nieuw hier, jong
geen bedreiging, hij mocht
wel een handje helpen

Om te overleven moest hij
zichzelf waard zijn en in dit land
de mensen leren kennen

Er was geen pad voor hem uitgestippeld
Niemand verwachtte iets van hem
Al gauw begon hij een eigen zaak

Hij werd rijk van de domheid
en het eigenbelang van de regenten
Hij kocht overtollige oogsten op

en bouwde dure schuren
om het voedsel te beschermen
tegen regen en ongedierte

Onmisbaar was hij, een autoriteit
die de dynastie versterkte
Zijn dochter werd Koningin

Gedicht 3774
Amsterdam, 2021-05-01

Genesis 41
Jozef legt voorraden aan (Genesis 41)
Handelaar Joeja werd adviseur van de farao's Thut-mosis IV (1397-1388 BCE) en Amen-hotep III (1388-1351 BCE). Hij was een immigrant in Egypte, woonachtig in Akhmim (Opper-Egypte) aan de Nijl, stroomafwaarts van de koningsstad. Gezien de schrijfwijze van zijn naam was hij waarschijnlijk dezelfde persoon als Jozef, die later als elfde zoon toegevoegd is aan de stamboom van Jakob.
Joeja was getrouwd met Toeja (Anath), een Egyptische edelvrouw. Hun dochter Teje (geboren 1398 BCE) werd koningin in 1388, als vrouw van Amen-hotep III, en hun zoon Eje (geboren 1376) werd farao in 1323, als man van Ankh-es-en-Amon

Trefwoorden: Succes, Bijbel 
 
 

Thuis weet ik de weg,

maar hier gaat alles anders --


Wie zal ik nu zijn?


At home I know things,Zuhause weiß ich
here it goes differently --Bescheid, hier läuft es anders --

Who will I be now?Wer werde ich sein?

Gedicht H0512
Amsterdam, 2013-07-18

Trefwoord: Identiteit: milieu 
 
 

Zywa Stille intocht

Het is een stille intocht
onder het juk van berusting
en beleefdheid om werk, een huis
en een toekomst te vinden

Je zoekt elkaar op
de vertrouwde klank van de woorden
geeft in het nieuwe land een band

als broers en zussen, opgegroeid
met dezelfde gewoonten
en dezelfde verhalen

Sommigen willen voor altijd blijven
anderen zolang het nodig is, ze wachten
in dienst van anderen

De tijd verstrijkt langzaam
maar een van hen heeft succes
Jozef, het onloochenbare symbool

van een goddelijk plan -
de elfde zoon, achteraf gezien
natuurlijk de lieveling van de aartsvader
die misschien wel van hem heeft gedroomd

Gedicht 3760
Amsterdam, 2021-04-27

Genesis 37
Geen Uittocht (Exodus) zonder Intocht
Jozef is zogenaamd een nakomertje (Genesis 37)
Handelaar Joeja was adviseur van de farao's Thut-mosis IV (1397-1388 BCE) en Amen-hotep III (1388-1351 BCE). Hij was een immigrant in Egypte, woonachtig in Akhmim (Opper-Egypte) aan de Nijl, stroomafwaarts van de koningsstad. Gezien de schrijfwijze van zijn naam was hij waarschijnlijk dezelfde persoon als Jozef, die later als elfde zoon toegevoegd is aan de stamboom van Jakob.
Joeja was getrouwd met Toeja (Anath), een Egyptische edelvrouw. Hun dochter Teje (geboren 1398 BCE) werd koningin in 1388, als vrouw van Amen-hotep III, en hun zoon Eje (geboren 1376) werd farao in 1323, als man van Ankh-es-en-Amon.

Trefwoorden: Succes, Bijbel 
 
 

Duwen en trekken

aan de kar in de modder --


Mijn zoontje heeft lol.


Pushing and pullingSchieben und ziehen
at the wagon in the mud --an den Karren in dem Schlamm --

My son has great fun.Mein Junge hat Spaß.

Gedicht H0163
Amsterdam, 2012-01-22

Trefwoord: Langzaam 
 
 

Zywa Zuidparadijs

Ze hebben het Zuidparadijs bereikt
het land van hun droom
waar het leven goed is
Maar ze zijn nieuwelingen

ze weten het nog niet
van de steekmuggen, de steekvliegen
en het hoge water over de akkers
die lange maanden

waarin ze zullen moeten ploeteren
om stenen te hakken of te bakken
voor het Grote Huis
Ze weten niets

van de gezinnen in hun hutten
die stierven aan mazelen en pokken
niets van de honger
door hagel en sprinkhanen

Iedereen is er welkom
binnen de onzichtbare muren
op de snelle benen
van bewapende ruiters

Gedicht 3499
Amsterdam, 2021-02-21

Exodus 08-10
Farao = "Groot Huis"
3de plaag: steekmuggen
4de plaag: steekvliegen (stalvliegen)
5de plaag: veepest (builenpest)
6de plaag: pokken (zweren)
7de plaag: hagel
8ste plaag: treksprinkhanen

Trefwoord: Paradijs 
 
 

Over de graven,

over de tijd heen: klimop --


van de verhalen.


Overgrowing graves,Über die Gräber,
overbridging time: ivy --über die Zeit: der Efeu --

of all the stories.aller Geschichten.

Gedicht H1001
Amsterdam, 2014-06-28

Gedicht "Epigram" (1999, Frank Koenegracht, bundel "Alles valt")
Trefwoord: Verhalen: traditie / orde 
Eerbetuiging aan: Koenegracht, Frank 
 
 

Zywa De vertellers

De ouders van de Grote Leider
zijn altijd eenvoudige mensen
of telgen uit een beroemd geslacht

De vertellers weten dat
dus zeuren ze niet
over de feiten

Ze namen het verhaal
van de grootste koning
uit de geschiedenis: Sargon

"de wettige koning"
ook al kwam hij anoniem
aandrijven in een rieten mand

Dat is een goed begin
zeker als je er familie aan toevoegt
- niet zijn grootvader Jozef

maar Aäron en Mirjam, de leiders
van de mannen en de vrouwen
die verlangden naar een ander land

Gedicht 3770
Amsterdam, 2021-04-30

Exodus 02:01-10
Sargon was koning van Akkad van 2334 tot 2279 BCE
Sargon = Sarru-kinum = de koning is wettig
Jakob >> Levi >> Amram >> Aäron, Mirjam "en Mozes"
"Jakob" >> Jozef = Joeja, de Hebreeuwse man van Toeja (Anath), een Egyptische edelvrouw >> Teje, de vrouw van farao Amen-hotep III >> kroonprins Thut-mosis = Mozes

Trefwoorden: Verhalen: exemplarisch, Bijbel 
 
 

De lynx rent soepel

door het veld en grijpt haar prooi --


in het voorbijgaan.


The lynx runs smoothlyDer Luchs rennt und greift
through the field and grabs its prey --geschmeidig das Beutetier --

simply in passing.im Vorbeigehen.

Gedicht H0128
Amsterdam, 2012-01-10

Trefwoord: Meesterschap 
 
 

Zywa Slangenbezweerder

Tempelambtenaren hebben het land
groot gemaakt, maar nu laten ze het
vallen, in eigen stukken; mijn vrienden
zijn veel te dure vrienden

Uit voorzichtigheid gaf vader me
na mijn zoogjaren weg
aan Egypte, de tempel in de delta

en toen de dynastie verloren leek
omdat de Ethiopiërs oprukten
dachten de priesters slim te zijn
door me te benoemen tot legeraanvoerder

Maar ik nam de heilige vogels
mee in manden, in de woestijn
beten ze de adders voor onze voeten dood

We verrasten de vijand in zijn slaap
troffen hem in zijn naakte flanken
en we hebben gewonnen; de tempel-
cobra's richtten zich weer op

Gedicht 539
Amsterdam, 2015-12-27

Exodus 02:10
Kroonprins Djhoet-mosis / Thut-mosis = zoon van Thoth, afgekort: Mozes, hogepriester in de tempel van Ptah bij Memphis in de Nijldelta; deze tempel heet 'Egypte' = Huis van de Schepper
hwt k3 pth = huis van de kaa (ziel) van Ptah (de Maker)
hwt k3 pth >> hi-ku-ptah >> ai-gu-ptos >> Egypte

Trefwoorden: Oorlog: aanval, Bijbel 
 
 

Het is koud en guur,

de mensen zijn grieperig --


In hen brandt de zon.


The weather is bleak,Ein raues Wetter,
there is a flu, the sun burns --es gibt Grippe, die Sonne --

inside the people.brennt in den Menschen.

Gedicht H0368
Den Hoorn (Texel), 2012-10-19

Trefwoord: Verlangen (onmacht) 
 
 

Zywa Het licht schijnt in de duisternis

Wij zijn expats, gastarbeiders, mannen
die geen kant op kunnen en dromen
van een vrij leven

als herders en veeheren, een eigen land
van grazige weiden, melk en honing
- de oude belofte

Hier in de delta werken we
onder vreemd gezag, verlangend
naar de mooie meisjes van het noorden

Alleen in de verhalen voelen we ons thuis:
van de oude god die de wereld schiep
met gedachten uit zijn hart, levende
woorden uit zijn mond, de Pottenbakker
die de mens boetseerde

Verhalen
die onze ziel kneden, licht geven
wanneer het donker is in ons hart
vol oude as, waarin het vuur
van de Vernietiger nog gloeit

Gedicht 540
Amsterdam, 2015-12-28

Exodus 03:17
Kroonprins Djhoet-mosis / Thut-mosis (de oudste zoon van Amen-hotep III) = "zoon van Djhoet" / "zoon van Thoth", afgekort: Mozes, hogepriester in de tempel van Ptah bij Memphis in de Nijldelta
De oude god: Ptah = Maker (van de wereld)
El Sjaddai = God de Vernietiger

Trefwoorden: Godsdienst: belofte, Bijbel 
 
 

Een helder licht straalt

boven het sneeuwwitte strand --


toch knielt er niemand.


A very clear lightEin helles Licht scheint
shines above the snow-white beach --über dem schneeweißen Strand --

still nobody kneels.dennoch kniet niemand.

Gedicht S0084
Trein Amsterdam-Groningen, 2013-07-05

Trefwoorden: Godsdienst: heiligheid, Zon: licht, wit licht 
 
 

Zywa En de duisternis heeft het niet begrepen

Dag zusje, jij bent de mooiste
Niemand zal ooit mooier zijn
Je houdt je groot
Je laat ons de tranen

Dag broer, ik ben geen hogepriester meer
sinds vader de goden afschafte
en nu hij vermoord is
rust de hemel

helemaal op jou, zoals hij het wilde
word jij de koning van de Rivier
Jij laat de Zon stralen, zoals ik
hem zal laten stralen aan de kust

waarheen ik het volk van grootvader
terug zal brengen, dag lieve mama
Jij zult de familie leiden
Jij bent sterk, jij bent de wijste

van ons allemaal, wij kinderen
van het Licht dat over heel de aarde
schijnt, en de duisternis
heeft het niet begrepen

Gedicht 541
Amsterdam, 2015-12-29

Exodus 13:19
Kroonprins Djhoet-mosis / Thut-mosis = zoon van Thoth, afgekort: Mozes, is de broer van Echn-Aton en de halfbroer van Nefertiti; hij was hogepriester in de tempel van Ptah bij Memphis in de Nijldelta, maar zijn vader, farao Amen-hotep III stelde Aton (de zon, het abstracte goddelijke) in de plaats van de traditionele goden zoals Amon en Ptah
Grootvader: van moederskant, de Hebreeuwse Joeja (= Jozef, die later als elfde zoon toegevoegd is aan de stamboom van Jakob), de vader van Tieje, die de vrouw was van farao Amen-hotep III
In 1351 BCE is Amen-hotep III vermoord door priesters van Amon, maar Echn-Aton zette de nieuwe cultus door

Trefwoorden: Afscheid: vertrek, Bijbel 
 
 

De zon reikt minder

hoog dan de purperreigers --


die naar mij wuiven.


The sun reaches lessDie Sonne reicht nicht
high than the purple herons --so hoch wie die Blaureiher --

that wave me goodbye.die mir zuwinken.

Gedicht H0344
Amsterdam, 2012-08-15

Trefwoorden: Vliegend: reiger / roerdomp, Herfst 
 
 

Zywa Godenschemering

Als baby ben ik weggebracht
naar een bevriende tempel, en daar
volgde ik veilig het koningsdrama
op leven en dood

Het was een wanhoopsdaad
van mijn vader
om de onverzadigbare macht
van de priesters te breken

met een godenschemering
die hun eredienst beëindigde
en ongeldig verklaarde, achterhaald
door een hoger begrip

van het goddelijke, en als koning
kon hij geen marionet zijn
van de priesters, maar de zon
was voor hem te hoog gegrepen

De Schepper was aardser, ouder
en zou een betere keuze geweest zijn
mijn keuze
nadat ze mijn vader hebben vermoord

Ik zag hoe de strijd verhevigde
Achnaton, mijn jongste broer
zette door, hij kon niet anders
dan koning te zijn of niet te zijn

Gedicht 3798
Amsterdam, 2021-05-09

Exodus 02:01-10,25
Kroonprins Thut-mosis (Mozes) wordt als baby in veiligheid gebracht in de tempel van Ptah (de Schepper) bij Memphis in de Nijldelta
Om de macht van de Amon-priesters te breken, voert farao Amen-hotep III de monotheïstische eredienst van Aton in (de zon, het abstracte goddelijke), maar in 1351 BCE wordt hij vermoord

Trefwoorden: Elite, Bijbel 
 
 

Steeds verder reiken

mijn gedachten in het licht


van wijze woorden.


My thoughts reach furtherMeine Gedanken
and further in the bright light --strecken sich weiter im Licht --

of sensible words.von weisen Worten.

Gedicht H0709
Amsterdam, 2014-01-30

Trefwoorden: Schrijven: een ontdekking, Nadenken (helder) 
 
 

Zywa Hun leider in mij

Er was geen plaats meer
voor mij, in dit land
Ik was een bedreiging

voor de macht, bevochten
door de priesters en de koning
tegen de priesters, ik stond erbij

ik keek ernaar en ik wist
dat de gastarbeiders weg wilden
en de slaven ontevreden waren

Ze kwamen graag naar mijn tempel
ze geloofden in de Scheppergod
en zochten hun leider in mij

Samen zouden we misschien
een toekomst hebben, de vrijheid
om ons geloof te volgen, onze hoop

om te zetten in daden
en dan maar te zien
wat ervan komt

Gedicht 3799
Amsterdam, 2021-05-09

Exodus 06
Roeping van Mozes
Kroonprins Thut-mosis (Mozes) was de hogepriester in de tempel van Ptah (de Schepper) bij Memphis in de Nijldelta
Na de moord op hun vader zet Echn-Aton als farao de strijd tegen de Amon-priesters voort, en Mozes besluit om met de Hebreeuwse gastarbeiders en slaven terug te keren naar Kanaän

Trefwoorden: Hoop (actief), Bijbel 
 
 

's Nachts schrik ik wakker:

papa schreeuwt en mama huilt --


Ik roep dat ik droom.


At night I wake up,Nachts wache ich auf,
Dad shouts and Ma is weeping --Papa schreit und Mama weint --

I cry: I'm dreaming!Ich ruf: ich träume!

Gedicht S0092
Amsterdam, 2013-08-11

Trefwoord: Angstdroom 
 
 

Zywa Razzia

Het leven valt wel mee
vergeleken met horror
In verhalen is het fijn
griezelen, dat weten wij
verhalenvertellers smerig goed

Hun oudste kinderen gingen dood
Er was hongersnood, en zij
kregen het meest te eten
van de laatste voorraden
waar een luchtje aan zat

van giftige schimmels
Dat is niet zo'n spannend verhaal
als een goddelijke straf of de wraak
van een bloedige razzia
in de nacht van de uittocht

Natuurlijk hadden de vertrekkers
wel wat anders te doen, in stilte
om niet het risico te lopen
dat iemand alarm zou slaan
Dus zwijg en lever geen commentaar

Gedicht 3800
Amsterdam, 2021-05-09

Exodus 11-12
De dood van de eerstgeborenen
De Hebreeuwse gastarbeiders en slaven in de Nijldelta beschikten tijdens de hongersnood nog wel over vers voedsel, maar de Egyptenaren die niet tussen de velden woonden, waren volledig aangewezen op het graan dat in de schuren verontreinigd was door steekmuggen, steekvliegen, en sprinkhanen, misschien ook met moederkoren

Trefwoorden: Verhalen: exemplarisch, Bijbel 
 
 

Roodwitte linten

langs de afgrond, ik durf niet --


vooruit te kijken.


Caution tape alongAbsperrband entlang
the abyss, I do not dare --des Abgrunds, ich wag es nicht --

to look ahead now.voraus zu sehen.

Gedicht S0021
Julianadorp, 2011-12-28

Trefwoord: Gevaar: afgrond 
 
 

Zywa Vrijgevochten

In magere jaren verlangen
wij knechten op het land
naar een gunstig teken

om terug te keren
naar een vrij bestaan
en het is gekomen

Donder en duisternis
De hoge heren honen
Dat komt er dus van!

Ze laten ons gaan
zonder vee, wij lachen
hen vierkant uit en blijven

zogenaamd
We pakken stiekem in
gaan 's nachts de dorpen door

vermoorden in elk huis een kind
en wijzen met de bloedmessen
goud en zilver aan

als ons loon van jaren
Na een snelle maaltijd vertrekken we
een lange karavaan van wagens en vee

We redden het tot de Rietzee
voor het leger komt en
het echte stenen gaat hagelen

Twijfelaars beginnen te jammeren

Gedicht 421
Vaison-la-Romaine, 2015-04-18

Exodus 10:22-24, 12:29
Uittocht onder leiding van Mozes
Trefwoorden: Vrijheid: bevrijding, Bijbel 
 
 

De wind wit de zee

en jaagt het zand de lucht in --


veilig voor de vloed.


The sea is whitened,Der Wind weißt das Meer
the sand's blown up in the air --und jagt den Sand in die Luft --

secure from the flood.sicher für die Flut.

Gedicht H0365
Texel, 2012-10-16

Hoornderslag (Texel), Paal 9
Trefwoorden: Wind, Texel, Zee 
 
 

Zywa Oeloe oeloe

Een bevrijding is hard werken
en je moet geluk hebben, zoals toen
wij wegtrokken onder het teken -
de rookpluim, een vuurkolom in de nacht -
en hopeloos klem raakten

tussen het leger en de scheidingszee
We werden bang, wilden niet sterven
en liepen door, het water stond laag
en viel bijna droog - Vooruit, verder
Naar de overkant

Bij dageraad kwamen de strijdwagens
achter ons aan, de steile oever af
met ruiters en lansiers, opgetogen
ons te hebben ingehaald en belust
te moorden en te verkrachten

Maar tot onze verbazing verraste
het water hen, een vloedgolf, snel
en hoger dan ooit, verzwolg hen
Mirjam nam de trommel
de vrouwen dansten en zongen

Oeloe oeloe oeloe oeloe
We leven! we leven!
We zijn ontsnapt!
Na al die jaren
hebben we het gedaan!


Jozefs botten rammelden van blijdschap

Gedicht 422
Vaison-la-Romaine, 2015-04-18

Exodus 15:20
De Uittocht uit Egypte
Genesis 50:28, Exodus 13:19,21, 14:11
De naam Mirjam betekent: Geliefde van Amon; haar vader was farao Amen-hotep III; haar broer Thut-mosis (Mozes) was de kroonprins; Jozef was hun grootvader van moederszijde

Trefwoorden: Vrijheid: bevrijding, Bijbel 
 
 

Gedachten zijn vrij,

zingen de gevangenen --


van hun gedachten.


Thoughts are free, they singGedanken sind frei,
it out loud, the prisoners --singen die Gefangenen --

of their own free thoughts.ihrer Gedanken.

Gedicht S0407
Vaison-la-Romaine, 2016-10-09

De liedtekst "Die Gedanken sind frei" is gepubliceerd in 1780 en voor het eerst op muziek gezet in Bern, aan het begin van de 19de eeuw, en opgenomen in de "Lieder der Brienzer Mädchen". Bijna een eeuw later, in 1898, zette Gustav Mahler de tekst op muziek.
Trefwoord: Vrijheid: geestelijk 
Componist: Mahler, Gustav 
 
 

Zywa Als ze een god van donder en vuur willen, dan krijgen ze die

We vertrokken op het goede moment
de toekomst lag open
verwanten ontvingen ons graag

Ze deelden de buit
en iedereen wist zeker wie
hen heeft geleid: de Vernietiger
uit hun schrijnende verleden

Dus ga ik de berg op
en ik blijf lang weg
om iets tastbaars te maken
als geschenk van hun god

Ik vertel hen
dat Hij Zich aan mij heeft laten zien
als een licht, feller dan de zon
verblindend voor wie zou kijken

het Allerhoogste
waarvan ik de hogepriester ben
met een halve naam in dienst
van de halve gelovigen die ik leid

want beter te verdragen
dan een open wond
is een halve waarheid

Gedicht 542
Amsterdam, 2015-12-30

Exodus 03:02, 19:16-18
Onder leiding van Mozes (Thut-mosis) trekken de remigranten door Hidjaz en Edom
Ze: Mozes heeft een Hebreeuwse oma, maar hij was Egyptisch, de oudste zoon van de farao, die opgevolgd is door Mozes' broer Echn-Aton
God toont zich op de Horeb, in Tabuk, de noordelijke streek van Hidjaz, in een brandende doornstruik (Exodus 3:2), en op de Sinaï in lichtflitsen (Exodus 19:16, 20:18) en een laaiend vuur (Exodus 19:18, 24:17)
El Sjaddai = God de Vernietiger

Trefwoorden: Godsdienst: openbaring, Bijbel 
 
 

Ik stond te praten

en lette niet op de bal --


tot hij mij raakte.


I was talking andIch redete und
didn't take notice of the ball --achtete nicht auf den Ball --

until it hit me.bis dass er mich schlug.

Gedicht H0004
Amsterdam, 2011-10-12

Trefwoord: Aandacht: omgeving 
 
 

Zywa De revolutie

Hadden we maar les gegeven
aan de immigranten, hun onze taal geleerd
en de hunne verboden

Sinds de nieuwe koningin
was het gevaarlijk, haar verwanten
aan het hof waren creatief

Ze schreven
in de taal die ze altijd hebben gesproken
als les aan hun kinderen
dat dit hun land niet is

Ze schreven hun taal in nieuwe tekens
als een alfabet van zelfstandigheid
en legden hun eigen verhalen vast
hun verlangen naar vrijheid

Ze waren niet te vertrouwen
maar we vreesden een opstand
als we de leiders zouden arresteren

Aäron en Mirjam, en Mozes de verrader
en toen wierp het geweld van hun woorden
de orde omver

Gedicht 3767
Amsterdam, 2021-04-29

Het vaderschap betreffende Manasse en Efraïm is in de joodse overlevering toegedicht aan de Hebreeër Joeja (Jozef), om hem los te koppelen van zijn Egyptische positie als vader van Tieje en Eje
Koningin Tieje (Teje), 1398-1338 BCE, was gehuwd met Amen-hotep III (farao 1388-1351 BCE), die de Aton-eredienst invoerde; hun oudste zoon was kroonprins en hogepriester Thut-mosis (afgekort: Mozes)
Haar broer Eje, de koninklijke schrijver in de tempel van Karnak, was ongetwijfeld een van Hebreeuwse leden van de elite, die de Egyptische hiërogliefen versimpelden om in hun eigen taal te kunnen schrijven; deze nieuwe schrijftekens waren het begin van het alfabet; hij werd de laatste farao van de 18de dynastie

Trefwoorden: Vrijheid: bevrijding, Taal: tekens 
 
 

Voorzichtig raak ik

de hemel aan, en de zon --


Ze zijn van water.


I carefully touchIch berühre leicht
the sky, and the sun as well --den Himmel, und die Sonne --

They are just water.Sie sind aus Wasser.

Gedicht H0202
Amsterdam, 2012-02-09

Trefwoorden: Fantasie: verbeelding, Spiegel 
 
 

Zywa Meesterillusionist

Wonderen zijn een wonderlijk geloof
in een hogere macht, door de leiders
gevoed voor de bestwil van het volk

Er zijn hier nog ooggetuigen
onbekend met de waarheid
van andere getuigen

eerlijke mensen die ook
de ramp hebben overleefd
van de vulkaanuitbarsting

die Knossos bedolf en de vloot
aan stukken sloeg, maar
hun stem reikt niet ver

buiten de havensteden
niet tot in het land
waar herders dwalen

en boeren knielen
offerend aan de goden
van hun grootouders, gelovend

in eigen grote verhalen, slimme
combinaties van oude gebeurtenissen
en dierbare herinneringen

halve waarheden, geheeld
door wat weg te laten, wat toe
te dichten en de aandacht af te leiden

Dat is de traditie, geheiligd
door de meesterillusionist
die de leiders gezamenlijk zijn

Gedicht 426
Vaison-la-Romaine, 2015-04-19

Exodus 13:21
Moses, Aäron, Jozua
Uitbarsting van de Thera op Santorini, ca. 1600 BCE

Trefwoorden: Wonder / Verwondering, Bijbel 
 
 

Zywa
Bundel
Een Thuis
DuitsEngels5-7-5
PenseelPuimPuinRegenLiefdes
VerdichtTrekvogelsAlsloosFoto
EerbetuigingenOpdrachtenComponistenHome
Aandacht is als zonneschijnVermeld © Zywa bij gebruik van teksten,
tekeningen, ontwerpen, schilderijen en foto's
Woord zoeken:  CTRL-F