Zywa De Bochten van de Macht

Toneelstuk
1.500 woorden, 100 minuten speeltijd

Links: een eenvoudig huis, rechts: de binnenhof met een grote boom; bij de doorgang in het midden staat een kist met een doek erover, en daar liggen broden op

Rana (60 jaar) is gekleed in de koninklijke kleur (purper); ze zit aan een tafel te schrijven

Eva (50 jaar) is gekleed in de kleur van de hartstocht (rood); ze verstelt een jurk

Zina (40 jaar) is gekleed in de kleur van de groei (groen); ze komt met twee manden uit een andere kamer, doet de broden daarin, en richt zich tot het publiek in de zaal


Regel 0001-0966  Eerste bedrijf  De Huismeester
Regel 0977-1300  Tweede bedrijf  De Luitenant
Regel 1-1  Derde bedrijf  Eervol leven

Eerste bedrijf: De Huismeester
ZINA [1-12]
Ah, jullie zijn er!
Dan kunnen we beginnen
met ons verhaal

Vertellen of verzwijgen
dat is de kwestie
in ons land

Maar dat geeft niet
Het is en blijft ons land -
een ander land dan jullie land

[10]  En het is onze tijd
Ver voor jullie tijd
Maar het verhaal is ook jullie verhaal

Rana stopt met schrijven

RANA [13-63] [R51] [Z12]
De keizers zijn gevallen
We zijn eigen baas
Eind goed, al goed -

Dat was het idee
Dat was onze verwachting
Maar het einde komt maar niet

Wat is er fout gegaan?
[20]  Wat klopte er niet?
Komt er nog een happy end?

Zouden we eerst heel de wereld
moeten veroveren, zelf
een keizerrijk moeten stichten?

Maar dan zonder keizer
want we hebben al de Koning
en gelukkig geen troon

Nee, er staat bij ons geen troon
Als ik me al een troon indenk
[30]  dan is het een lege troon

De Koning heeft een Huishouding
om alles te regelen wat er nodig is
maar een troon is er niet

Een troon is kwetsbaar
Hij kan bezoedeld worden
en omver gehaald worden

of iemand zou er onbevoegd
op kunnen gaan zitten
om er macht aan te ontlenen

[40]  die hij niet bezit
En dan kan het niet anders
dan slecht met ons gaan

Het gaat trouwens ook slecht met ons
Er is dan wel geen troon, maar
de Raden die in verschillende landen

de Huishouding leiden
en het land besturen
zoals ze dat altijd al is gedaan

die zitten onderdanig als spreekbuis
[50]  van de Koning aan de voet
van diens denkbeeldige troon

en ze regeren met harde hand
Het systeem is nooit veranderd
maar de harde hand is nieuw

We wilden eigen baas zijn
geen buitenlandse keizer dienen
en buiten politieke inmenging blijven

Kun je zeggen, dat dat gelukt is
wanneer de Raden nu zelf
[60]  politiek bedrijven

en hun voet drukken
op alle landgenoten
die eigen baas willen zijn?

ZINA [64-75] [Z24] [R51]
Zoals altijd gaat het om vrede
De mensen leggen vrede in de hand
van hun leiders, een gouden schat

En de leiders zijn niet bang
om hun handen eraan te branden
Ze vergrijpen zich eraan

[70]  en koesteren hun macht
U kent het wel, je hoort het veel
tegenwoordig: angstcultuur

en grensoverschrijdend gedrag
Als staat vermorzelen de leiders
de onderdanen die ze horen te dienen

RANA [76-81] [R57] [Z24]
Wie in binnen- of buitenland
om vrede vraagt, is een vijand
een duivelse demon

die bestreden moet worden
[80]  want de vrede is in goede handen
en moet daar koste wat het kost blijven

ZINA [82-93] [Z36] [R57]
Dan is vrijheid niet belangrijk
geen recht van de onderdanen
want vrijheid is erg belangrijk

voor de leiders: vrijheid is
een groot gevaar voor hen
want vrijheid is de rechtmatige

eigenaar van de schat
in hun handen, de vrede
[90]  die ze beloven

en uitstellen om hem
niet uit handen te hoeven geven -
een gekooide vrede...

RANA [94-96] [R60] [Z36]
Het leven is een serieuze zaak
dus vrijheid is een serieuze zaak
dus politiek is een serieuze zaak

ZINA [97-102] [Z42] [R60]
Maar de meest serieuze zaak
is: vrede op aarde
en vrede in je persoonlijke leven

[100]  In onze stad is er gelukkig
een gebied waar iedereen veilig is:
het gebied dat daarom Vrijheid heet

RANA [103-117] [R75] [Z42]
De bezoekers waren serieus
Ze wisten hoe het hoorde, ze stoften
hun kleren af, deden hun sandalen uit

en gingen deemoedig naar binnen
om met een geschenk hun eerbied
te betuigen aan de prinsessen

In het paleis van het hoge dal
[110]  bogen ze eerbiedig voor de Schone
en in de paleizen verderop

op de grens van de Vrijheid
knielden ze voor twee andere
hoog verheven prinsessen

met hun diadeem
van gepolijste steen, een cirkel
van wit, roze of zwart graniet

ZINA [118-129] [Z54] [R75]
Mensen zijn zo serieus
vindt u ook niet?
[120]  Met opvattingen, meningen

Natuurlijk hebben ze die
maar snijden ze hout?
Je moet wel blijven opletten

vind ik, nieuwsgierig zijn
en kijken hoe anderen leven -
niet onverschillig zijn

als het buiten de hokjes
van je opvattingen valt
Blijven nadenken!

Rana stopt met schrijven

RANA [130-147] [R93] [Z54]
[130]  Ja, mensen zijn serieus
Maar vaak maken ze zich druk
over de verkeerde dingen

De kooplui maakten zich natuurlijk druk
om hun handel; ze kwamen naar het Huis
in het centrum om contracten te sluiten -

zakelijke afspraken waarop je kon
vertrouwen, omdat ze waren gemaakt
op het plein van de Koning

in het bijzijn van een heraut
[140]  zodat het heel officieel was
De Huishouding regelde alles

van het Huis, alles in de Vrijheid
De paleizen meden ze
In hun ogen waren de prinsessen oud

iets van vroeger
niet eens echte prinsessen -
vereerd door dwepers

Eva heeft de jurk aan Zina gegeven, die hem voor zich uit houdt; Eva draait zich om naar het publiek

EVA [148-162] [E15] [R93] [Z54]
In de tempels werd de Koning niet geëerd
Er werd een soort handel gedreven -
[150]  geestelijke handel

Het waren theaters
voor de rituelen van
voor wat, hoort wat

Alleen de Gestrengen, de Heiligen
en wij, de Dienaars, eerden de Koning
in ons dagelijkse leven

De dochter van de huismeester
was een voorbeeld: voor ieders welzijn
opende ze haar hart en haar ziel

[160]  heel wijd en heel diep
Iedereen zag het
licht dat zij dan uitstraalde

ZINA zingt [163-171] [Z63] [R93] [E15]
Laat regens van rechtvaardigheid
dauwen uit de hemel
Laat rechtvaardigheid

dauwen in ons hart
Laat bloemen bloeien
waar het dor is

Les ons verlangen
[170]  verlost te worden
uit ons lijden


EVA [172-177] [E21] [R93] [Z63]
Veel mensen willen maar niet begrijpen, dat je niets moet vragen aan de Koning, dat je hoogstens

een wens uitspreekt
die jouw eigen toewijding bekrachtigt
en onontkoombaar maakt

ZINA [178-201] [Z87] [R93] [E21]
Zo is het. Je daden
zijn een wens
[180]  Maar kijk uit

wat je wenst
met je daden, en waar
ze op gericht zijn!

Op rijkdom misschien?
Op roem? Of op de schoonheid
van het hout dat je bewerkt?

Op het welzijn van je gezin?
Het in stand houden van de natuur
die ons voedt?

[190]  Op het begrijpen van de natuur
die ons bedreigt?
Het bewonderen van de natuur

die groter is dan wij, en die
bezit, roem en macht
verpulvert tot nalatigheid:

het verzaken
van zorgzaamheid
voor de anderen

Wens vrede
[200]  Houd die in gedachten
Blijf vrede wensen!

EVA [202-207] [E27] [R93] [Z87]
Doe het een paar keer per dag
Dat helpt je om je plaats te kennen
Concentreer je op vrede

en denk aan de Koning
Hij is hier bij ons, in het Huis
dat het centrum van de aarde is

ZINA [208-222] [Z102] [R93] [E27]
Vrede centraal stellen helpt je
om goed te leven, en het is gemakkelijk
[210]  om jezelf eraan te herinneren

Dat kan overal waar je bent
Neem even rust en wijd je
aan het welzijn van je naasten

Dat vindt u misschien een
ouderwets woord, maar
het is wel waar het om gaat

Je kunt het ook doen in een tempel
een synagoge of een kerk
maar die gebouwen zijn er vooral

[220]  voor het samenzijn
want het is een gezamenlijke
opdracht om goede mensen te zijn

EVA [223-231] [E36] [Z102] [R93]
Het is de opdracht van de Koning
die ons helpt, want Hij is bij ons
hier, midden in de stad

in zijn Huis
het Huis van de Navel
van de aarde, ja:

over heel de aarde
[230]  heerst de Koning!
Overal is Hij aanwezig!

RANA [232-234] [R96] [Z102] [E36]
De Navel...
Dat bijgeloof, dat onze stad
de meest bijzondere plek op aarde is...

Rana kijkt nadenkend

ZINA [235-240] [Z108] [R96] [E36]
Jij vindt het bijgeloof?
Heb je de energie niet gevoeld
die van de Navel uitgaat?

De Navel is de kern
van het Huis, ja, van de aarde!
[240]  Hij heet niet voor niets zo!

RANA [241-243] [R99] [Z108] [E36]
Hm... Mensen zijn zwak
Ze hebben structuur nodig
en een aanraakbaar houvast

ZINA [244-255] [Z120] [R99] [E36]
Wij leven in het besef
dat er vrede op aarde zal zijn
dus wat is er mooier

dan een echte steen
uit de begintijd
de tijd van Adam en Eva

[250]  in het paradijs
toen het vrede was
Het maakt onze opdracht

om vrede te stichten
alleen maar duidelijker
Er gaat kracht van uit!

EVA [256-261] [E42] [Z120] [R99]
Ja, die energie heb ik ook gevoeld
Het is de energie van de Koning
En om ons duidelijk te maken

hoe dringend zijn opdracht aan ons is
[260]  om vreedzaam samen te leven
heeft hij een heraut gestuurd!

RANA [262-285] [R123] [Z120] [E42]
Hm... De Koning is onder ons
maar Hij grijpt niet in
en Hij stuurt nooit een heraut

om zijn wil kenbaar te maken
Hij legt hoogstens een gedachte
in ons bewustzijn, een innerlijke stem

die kan klinken als zijn boodschapper
maar die toch
[270]  een gedachte van onszelf is

Het kan een sterke gedachte zijn
Soms zo sterk dat
het een gedeelde gedachte is

Dat gaat ons begrip te boven
Heel het koningschap gaat ons verstand
te boven, dat moet je serieus nemen

en daar moet je consequent in zijn
De Koning staat zo hoog boven ons
dat hij geen herauten stuurt

[280]  Vredesgedachten zijn menselijk
en inderdaad, ze zijn heilig
want dat betekent: helend

Er zijn geen herauten nodig
om ons aan vrede te laten denken
Dat doen we allemaal vanzelf

EVA [286-291] [E48] [Z120] [R123]
Je doet weer moeilijk!
Die heilige gedachte
noemt iedereen een boodschap

Daar is niks mis mee!
[290]  En als een heilige gedachte
niet zo heilig is, heet hij obsessie!

ZINA [292-300] [Z129] [R123] [E48]
De Koning blijft ongezien
want Hij vermomt zich om alles
te doen wat Hij doet

Maar wat de mensen doen
heeft Hij niet gedaan
en zelden geïnspireerd

Wie een ander kwaad doet
honger laat lijden of niet helpt
[300]  heeft geen vrede gewild

RANA [301-321] [R144] [Z129] [E48]
Toen de Huishouding haar werk nog deed
zonder huismeester, toen de huismeester
nog geen huismeester was

mediteerde hij over vrede: geen armoede
geen corruptie, geen onderlinge strijd
en geen onrechtvaardigheden meer

Buiten het centrum bivakkeerden
er mensen onder wat doeken
binnen een zelfgegraven greppel

[310]  Kinderen hingen slap bij hun moeder
Hun doffe ogen smeekten om hulp
en de jongens stampten rond

in de uitzichtloosheid van hun situatie
Hij gaf om hen en zocht manieren
om een beter leven voor hen

te organiseren: een afdracht
van de rijke families
gelijke kansen

en saamhorigheid -
[320]  elkaar van mens tot mens
in de ogen kijken...

ZINA [325-327] [Z135] [R144] [E48]
Vurig wenste hij het goede
Hij verlangde ernaar
om de toestand te verbeteren

Hij wilde regelen dat iedereen
krijgt wat hij nodig heeft
voor een menswaardig leven

EVA [328-357] [E78] [Z135] [R144]
Ja, hij wilde een goed mens zijn
En op een keer was hij daar
[330]  zo op gefocust, dat hij pas

toen het licht werd, besefte
wat hij had meegemaakt:
hij had een oproep gekregen

om de opdracht van de Koning
luider te gaan verkondigen
alsof hij een heraut was

Het was hem voorgezegd
en hij had het herhaald:
roep op tot vrede op aarde

[340]  zoals vroeger andere dienaren
die oproep hebben gedaan
Steeds opnieuw

omdat de mensen er na verloop van tijd
geen acht meer op sloegen
Maar de Koning geeft niet op

Wees zijn stem
de stem die roept
in de woestijn, bereid de Weg

voor de vrede, effen een weg
[350]  door dalen en bergen, maak recht
wat krom is, en roep!

Verkondig dat gras verdort
dat bloemen verwelken
en alleen de Koning

een blijvend houvast is
Roep!
Roep!

RANA [358-363] [R150] [Z135] [E78]
Hij kwam thuis en vertelde het
aan mij en aan een van de Heiligen
[360]  die aandachtig luisterde

en concludeerde
dat hij geroepen was om de meester
van de Huishouding te worden

ZINA [364-378] [Z150] [R150] [E78]
Hij ging door met mediteren
en dacht na over de lotgevallen
van de Gestrengen

als dienaars van de Koning
Ze hoopten op een goed leven
Ze keken naar de hemel

[370]  en wensten dat de regen
er ook voor hen zou zijn
zodat ze op konden bloeien

Ze hielden vol, en leden
ongemakken, onzeker
over een toekomstig leven

waarin ze gerespecteerd zouden worden
en van het leven zouden genieten
zoals het nu al zou moeten zijn

EVA [379-411] [E111] [Z150] [R150]
Daar gaat het om!
[380]  Dat is de hoofdvraag:
waartoe zijn wij op aarde?

Waartoe ben ik op aarde?
Ga ik daar zelf over?
Hoe bepaal je dat, jij en ik, jullie?

Het antwoord moet kloppen
voor ons allemaal, dus is er
een hogere instantie nodig

die alles overziet
en die ons kent
[390]  en weet wat goed voor ons is:

de Koning, wie anders!?
Dus oefende de dienaar zich erin
om vanuit de positie van de Koning

na te denken, in de hoop
dan de antwoorden te vinden
want zoals het ging, in de wereld...

Dat kon niet de bedoeling zijn
De schrijnende armoede, en geen god
die verlichting bracht

[400]  Hij dacht na over de Gestrengen
hij kende hun leefregels
en de Wetten

en hij had de indruk
dat ze erin verzand geraakt waren
Ze leiden zo'n lijdzaam leven

heel bescheiden en behulpzaam
maar zonder verwachtingen, zonder
uitzicht op een echt goed leven

Misschien moest er leven in
[410]  geblazen worden, misschien zou
iemand hen wakker moeten roepen

RANA [412-426] [R165] [Z150] [E111]
Natuurlijk twijfelde hij
Hij ontving geen boodschap meer
Hij moest zelf tot een besluit komen

En hij wilde het wel wagen
om zich uit spreken, en de taak
van zegsman op zich te nemen

En hij was zonder meer bereid
om in actie te komen en te doen
[420]  wat hij van zichzelf verwachtte

en niet zomaar te doen
wat zijn familie van hem verwachtte
Maar hij twijfelde

over de vijandigheid die hij verwachtte
en over de consequenties
voor zijn gezin en zijn vrienden

EVA [427-435] [E120] [R165] [Z150]
Hij dacht aan het Huis
waarvan vijf jaar eerder het voegwerk
hersteld was, na de brand

[430]  waarbij de Navel ongeschonden
gebleven leek te zijn, en voorzichtig
teruggeplaatst was

Hij vroeg zich af of hij toen
al iets bijzonders gevoeld had -
een aanwijzing voor zijn roeping

ZINA [436-444] [Z159] [R165] [E120]
  Natuurlijk voelde hij dat!
Een sterke energie
De tegenwoordigheid van de Koning!

De Navel is oeroud
[440]  zo oud als de aarde
en het Huis was misschien ook zo oud

Gebouwd door Adam
of door Abram
of door de Koning

EVA [445-453] [E129] [R165] [Z159]
De Huishouding hield het Huis in stand
en verzorgde de ontvangsten
De families werkten samen

om het Huis te onderhouden
eerst, generaties lang, in overleg
[450]  later onder leiding van de huismeester

Hij was de onvolprezen dienaar
van de Koning, voorbestemd
om vrede te stichten

ZINA [454-462] [Z168] [R165] [E129]
  Zijn daden waren wit
wit als de vrede
zoals de Navel wit was

maar zwart geworden is
doordat de mensen
niet goed voor elkaar zorgden

[460]  Alle mensen zijn geroepen
om in vrede samen te leven
in een vrij koninkrijk

EVA [463-471] [E138] [Z168] [R165]
Velen zijn geroepen!
En weinigen uitverkoren
Alleen de dienaars!

Niet langer de oude onderdanenen
- de Gestrengen en de Heiligen -
maar de nieuwe onderdanen

die werkelijk en voor honderd procent
[470]  met woord en daad
de wil van de Koning in praktijk brengen

ZINA [472-480] [Z177] [R165] [E138]
Daar gaat het om!
Waartoe zijn wij op aarde?
Om voor elkaar te zorgen!

Het is zo simpel, en toch
is het moeilijk, omdat je natuurlijk
ook voor jezelf moet zorgen

Neem dus niet teveel zorgen
op je schouders en beperk je
[480]  tot wat je dragen kunt

RANA [481-495] [R180] [Z177] [E138]
In het begin twijfelde hij
of hij geroepen was
Hij had geen houvast

Van de verhalen die ondersteunden
dat er buiten de Koning geen macht was
wist hij dat ze verzonnen waren:

er woonden geen broers en zussen
van de Koning in het Huis
en die zijn er dus ook niet beroofd

[490]  waar zij de Huishouding dan
voor hadden moeten straffen
en zoiets was er nooit gebeurd

Het was wel een mooi verhaal
over die inbraak, waarschijnlijk
iets van heel lang geleden

EVA [496-510] [E153] [R180] [Z177]
  Toch greep de Koning in!
Hij gaf hem inzicht
Hij openbaarde zich aan hem

Ook als dat een eigen gedachte
[500]  geweest zou zijn, kreeg hij die
van de Koning: de Koning is groot!

Zoals met de Luitenant
toen die op pad ging
om de huismeester te vermoorden

en geen stap meer kon verzetten
toen hij bij het Huis was
en daar op zijn knieën viel

Waarna hij zijn plan liet varen
en een volgeling werd
[510]  De Koning is groot!

RANA [511-513] [R183] [Z177] [E153]
  Al die sterke verhalen achteraf!
Wij waren erbij en we weten dat
het niet gebeurd is...

EVA [514-525] [E165] [R183] [Z177]
Toen kwam de heraut weer
en hij vroeg aan hem:
Ken je mij? Weet je dat ik het ben?

Laat je niet misleiden!
Pas op voor je gedachten!
Ze kunnen een obsessie zijn

[520]  en ze hebben mij al geïmiteerd
toen jij zogenaamd nazei
dat de drie prinsessen

hoog verheven dochters zijn
en dat hun bemiddeling
zeer wenselijk is voor ieders welvaart

RANA [526-573] [R231] [Z177] [E165]
  Het was de oude onmin
tussen hem en de Huishouding
die hem buitensloot

vooral sinds hij kritiek had
[530]  op haar tolerantie jegens de prinsessen
alsof die dochters van de Koning waren

Korte spreekpauze

De Bond had recht van spreken
Ze was democratisch
Eerst besliste de meerderheid

dat de zelfbenoemde huismeester
niet klaar was om opgenomen te worden
in het stadsbestuur

en daarna, dat hij
met zijn strenge ideeën
[540]  het algemeen belang schaadde

In de paleizen werd geld verdient
aan alle bezoekers, geld dat de stad
hard nodig had

Met zijn eisen ondermijnde hij dat
Zoiets moest in de kiem gesmoord worden
anders zou het wel eens te laat kunnen zijn

en zou iedereen de dupe worden
van een heel kleine minderheid
die met veel tamtam

[550]  haar mening doordrukt
Dus was er voor hem
geen plaats meer in de stad

Korte spreekpauze

Vandaar het compromis
dat in hem opgekomen was
Hij zag geen andere uitweg

Natuurlijk had hij kunnen weten
dat zijn toegeeflijkheid niet deugde -
dat er geen gelijkwaardige dochters

kunnen bestaan naast de Koning
[560]  Hij besefte het pas, toen zijn opzet
mislukte en de Huishouding hem

en de zijnen bleef vervolgen
zodat hij gedwongen was
om de stad te verlaten

Meteen herriep hij zijn woorden
en maakte hij er een les van:
het was een obsessie geweest

en hij waarschuwde
dat alle onderdanen blootstaan
[570]  aan misleiding en verleidingen

maar door de vrede in gedachten
te houden en een oprecht medeleven
altijd de waarheid zullen kennen

Zina gebaart dat ze het hier helemaal mee eens is

EVA [574-582] [E174] [R231] [Z177]
Hij was stil die avond
Hij dacht na
Zoals zo vaak

Dan mocht niemand hem storen
Hij bereidde zich geestelijk voor
op ons vertrek

[580]  Hij wilde zelf tot het laatst blijven
Hij was geroepen om huismeester te zijn
dus moest hij nog bij het huis blijven
RANA [583-585] [R234] [Z177] [E174]
  Hij was halfslachtig geweest
ofschoon hij heel goed wist
dat de Koning niemand naast zich duldt

ZINA [586-591] [Z183] [R234] [E174]
Het was het eerste gebod:
vereer geen koning naast mij
Maar uiteindelijk gaat het om onszelf

Dus misschien was als eerste gebod
[590]  beter geweest: vereer jezelf niet -
niet meer dan de andere mensen

EVA [598-618] [E201] [R234] [Z183]
Wees gewaarschuwd!
Je kunt bezeten raken
en niet meer beseffen wat je doet

Zoals toen Abram
zich verzette
tegen het offeren van zijn zoon

Maar hij verjoeg de twijfel
met zijn standvastigheid
[600]  en vond innerlijke vrede!

Een waan kan ook spreken
in de vermomming
van iemand die je vertrouwt

zoals Abrams vrouw
toen ze zich verzette
tegen het offeren van hun zoon

En je waan kan spreken
uit de mond van een vijand
van jouw gehoorzaamheid

[610]  zoals Abrams zoon
zich verzette
tegen het offeren van zijn leven

Maar Abram verjoeg hun woorden
die hij al kende
van zijn eigen gedachten

Werp stenen op je obsessie!
Verjaag die in al zijn gedaanten!
Doe wat de Allerhoogste van je vraagt!

ZINA [619-624] [Z189] [R234] [E201]
Eva, je verdraait het!
[620]  Je maakt ervan dat het offer goed was
en dat was het natuurlijk niet

De obsessie was juist
dat Abram meende te moeten bewijzen
hoe gehoorzaam hij was

RANA [625-627] [R237] [E201] [Z189]
  Ja, helaas heeft hij dat bewezen
Welke zoon het ook geweest is
Abram heeft hem vermoord

EVA [628-633] [E207] [R237] [Z189]
  Weten jullie het weer beter!?
En dan nog! Wat heeft het voor zin
[630]  om iemands goede naam te bezoedelen?

Die van onze grote voorvader nog wel!
Is daar iemand mee gediend?
Waarom laat je het verleden niet rusten?

RANA [634-651] [R255] [E207] [Z189]
  Als hij jouw voorvader is
dan stam je af van een moordenaar
een kindermoordenaar, een bezetene

En natuurlijk is dat verzwegen
door zijn familie en zijn andere kinderen
Natuurlijk spraken ze daar niet over

[640]  Maar de waarheid is ermee gediend
dat je dat wel doet. En onze zelfkennis
Dat wij beseffen waartoe we in staat zijn

wanneer we ons verstand niet gebruiken
En in dit geval, wanneer je mensen
wilt wijzen op het gevaar

van obsessieve gedachten
die met het gooien van stenen
verdreven zouden moeten worden
moet je sterke argumenten gebruiken
[650]  en geen zwakke zoals jij nu doet
Zoals Zina al zei: je verdraait het!

ZINA [652-669] [Z207] [R255] [E207]
De realiteit! Die helpt tegen een waan!
Richt je op de werkelijkheid
en leef in vrede met je naasten

Daartoe zijn we op aarde
En wie het niet doet, zondigt
tegen zijn eigen menselijkheid

We moeten goed zorgen
voor onszelf, voor elkaar
[660]  en voor al het leven op aarde

Onverschilligheid jegens anderen
en dieren, de natuur, is echt
Het gebeurt in de werkelijkheid

Wie onverschillig is, is schuldig
Dus: wees vreedzaam en behulpzaam
We moeten het zelf doen, samen

Er is geen god die het voor ons oplost
en er bestaat ook geen cursus
in wonderen

EVA [670-672] [E210] [R255] [Z207]
[670]  Voor elkaar zorgen, dat is de Weg
de koninklijke weg, voor elkaar zorgen
met hart en ziel

ZINA zegt lachend [673-675] [Z210] [R255] [E210]
En met je verstand natuurlijk!
Zonder ons verstand zou er
niets van terechtkomen!

RANA [676-678] [R258] [E210] [Z210]
Hm... Je verstand waarschuwt je
voor domme plannen, zeker
als je met anderen overlegt

EVA [679-708] [E240] [R258] [Z210]
Of komt er ook wel eens...
[680]  een hemelse boodschapper
om ons te waarschuwen?

Een engel is veel meer
dan een waarschuwende gedachte:
hij is een vertegenwoordiger

van de grotere werkelijkheid
waarin we leven, het grote geheel
dat bepaalt waarom

en waartoe we op aarde zijn
Je moet het verhaal van Abram
[690]  goed beluisteren:

eerst was er de duivel
die hem wilde afhouden van zijn
gehoorzaamheid aan de opdracht

om het offer te brengen
en daarna was er de engel
die Abram echt tegenhield

enkel en alleen omdat hij de test
doorstond en zich bereid toonde
om te gehoorzamen

[700]  Trouwens, het bewijs ligt in het Huis:
de twee ramshorens in purperdoek
met daarop vurige woorden

over Abrams gehoorzaamheid
Na het offeren van de ram
die zijn zoon verving

bleven de horens over
en een boodschapper heeft ze
toen hier naartoe gebracht

RANA [709-786] [R336] [E240] [Z210]
Ja, vroeger dachten ze dat
[710]  Maar je weet heel goed
dat er in het Huis geen horens liggen

en ik betwijfel echt
of de Huishouding vroeger
toen ze er nog wel lagen

ooit erin geloofd heeft
dat ze echt waren: de echte horens
van het ram dat Abram heeft geslacht

Je moet erg uitkijken met verhalen
zeker met oude verhalen -
[720]  om te beginnen dat van het offer

Jij wilt het zo graag geloven, dat je
het mooie verhaal aangepast hebt:
je hebt Isaak ingewisseld voor Ismaël

Dat is goed bedacht, alleen:
het is niet waar, het was Isaak
over wiens leven niets bekend is

want hij is jong gestorven
wat verdoezeld is, door net te doen alsof
zijn jonge halfbroers zijn zonen waren

Korte spreekpauze

[730]  En het verhaal over de Luitenant
die zich bedacht bij het Huis
Kwam dat uit hemzelf of van buiten?

Volgens mij was het heel normaal, dat hij
een familielid niet wilde vermoorden
Dat is toch normaal!?

Maar goed, ik had het over iets anders:
er was gedoe over de prinsessen
die de Huishouding door de vingers zag

omwille van de locale economie, terwijl
[740]  de huismeester consequent wilde zijn
en toen de stad moest verlaten...

Heel consequent, maar ook weer
niet op stel en sprong, eerst
vertrokken zijn aanhangers -

geleidelijk aan - en pas op het laatst
vertrok hij ook zelf
naar het dal in het noorden

Zeven jaar eerder waren daar ook al
een paar volgelingen heengegaan, maar
[750]  de meesten staken toen de zee over

uit vrees voor de agressieve keizer
Want dat was het grote onderwerp
in die tijd: de vernietigende strijd

tussen de twee keizerrijken:
de minder slechte keizer van het noorden
en de nietsontziende keizer van het oosten

Iedereen had het erover
Het was een grote bedreiging voor ons
We waren eigen baas en wilden dat blijven

[760]  maar hoe konden we ons verdedigen?
Sommigen zagen het niet zitten
en gingen veiligheidshalve

naar het westen, de zee over
om uit de greep van het oosterse leger
te blijven, dat ons land toen al

aan drie kanten omsingeld had
en overal huis hield: het verwoestte
boomgaarden, dorpen en steden

en moordde iedereen uit
[770]  behalve de ambachtslui -
die gedeporteerd werden

Dat gevaar bestond nog steeds
en het sterkte de Huishouding erin
om de huismeester weg te krijgen

ook al was hij familie
Want hij leek meer te sympathiseren
met de keizer van het noorden

dan met die van het oosten
en dat zou funest uitpakken
[780]  als de troepen zouden komen

Het einde der tijden
leek aangebroken te zijn
De huismeester waarschuwde

voor het Laatste Oordeel
dat nu duidelijk aangekondigd werd
door de oorlog van de keizers

Zina gaat weg met de broodmanden

ZINA zingt [787-792] [Z216] [R336] [E240]
Bij de fonkelende maan
Bij de heldere ster
Bij de dageraad


[790]  Bij de regen uit de wolken
Bij de heilige berg
en de vogels in de lucht:


EVA [793-795] [E243] [R336] [Z216]
God is genadig
voor iedereen die luistert
en Hem gehoorzaamt

RANA [796-801] [R342] [E243] [Z216]
Het was de politieke realiteit
Dus een serieuze zaak, zeker
als je eigen baas wilt blijven

We moesten dus weg
[800]  lieten onze huizen achter
en verlieten de stad

EVA [802-810] [E252] [R342] [Z216]
In het holst van de nacht
reisden we onder de zeven hemelen
waar de zielen wonen

en met hun ogen vingen we een glimp op
van het nieuwe Jeruzalem, de vredesstad
die wij gingen bouwen

in het dal waar zich nu alleen nog
een paar kampementen bevonden
[810]  zonder de beschutting van een wal

RANA [811-837] [R369] [E252] [Z216]
Uit armoede begonnen de mannen
met roofovervallen op konvooien
van de Huishouding

We moesten opnieuw beginnen
en hadden niet genoeg eten
De Huishouding was rijk

en onze huizen in de stad
waren aan hen toegevallen, dus
het was billijk om juist hen te beroven

[820]  en zo werd tevens gewroken
dat ze ons weg wilden hebben
Daden hebben consequenties

Er was te weinig voedsel, ook omdat we
met teveel waren, want arme jongemannen
hadden zich bij ons aangesloten

Maar dat maakte de overvallen mogelijk
want zij wilden wel als helden
ten strijde trekken

al moesten ze nog leren
[830]  hoe je succesvol een overval pleegt
Dat lukte goed, al doende

en door de aanwijzingen van de huurlingen
wie het om het even is, of ze een konvooi
beschermen of aanvallen

De eerste geslaagde beroving
was gemeen, vermomd als pelgrims
vielen ze aan

EVA [838-840] [E255] [R369] [Z216]
Wij voelden ons toen schuldig
over de wijn en de rozijnen
[840]  die buitgemaakt waren

RANA [841-888] [R417] [E255] [Z216]
Maar de huismeester praatte het goed

en dat maakte het alleen maar erger
Wat was er van ons leven geworden?

Korte spreekpauze

Daarna gooiden de mannen
zand in de bronnen. Schandalig!
Maar de huismeester liet het zo

Natuurlijk escaleerde het
De een viel aan, de ander
versterkte zijn verdediging

[850]  De aanvallen werden groter, en
de verdediging werd opgeschaald
Daarna kwam het tot een veldslag

bij de Volle Maan
Toen een man na afloop
de doden van het gevecht beweende

en jammerend opriep tot wraak
heeft een van ons hem opgezocht
en om een voorschot gevraagd

Hij bood aan, zijn wapen te gaan halen
[860]  om het als onderpand te geven
maar hij stak hem ermee dood

Dat viel niet goed te praten
maar de huismeester stelde:
wie niet voor ons is, is tegen ons

Korte spreekpauze

Na een paar veldslagen
hadden we als overwinnaar
een geoefend leger

waarvoor nieuwe opdrachten
en nieuwe acties nodig waren -
[870]  Verveling zou funest uitpakken

en door te vechten, te roven en
te plunderen, konden ze
in hun eigen onderhoud voorzien

Nadat we belegering overleefd hadden
verdreef de huismeester iedereen
die niet volledig achter hem stond

Het was nodig voor onze veiligheid
Hij wilde geen risico lopen
en geen concessies meer doen

[880]  Om medestanders aan zich te binden
trouwde hij naaste familieleden van hen
Dochters en weduwen

Zo voorkwam hij dat ze trouwden
met een tegenstander
en er ongewenste familiebanden

zouden ontstaan, die onze groep
zouden verzwakken. Het waren
nobele en verstandige huwelijken

EVA [889-891] [E258] [R417] [Z216]
De Koning wilde het zo! [890]  Die liet hem weten wat hij moest doen
Natuurlijk was dat nobel en wijs

RANA [892-900] [R426] [E258] [Z216]
Waren de rooftochten en de gevechten
nobel en wijs? Noodzakelijk misschien
als je machtig wilt worden

voor het goede doel
van zelfstandigheid, van het kunnen
afweren van buitenlandse veroveraars

maar was dat dan de wens
van de Koning, die toch principieel
[900]  tegen bloedvergieten is?

EVA [901-903] [E261] [R426] [Z216]
Je zei het zelf:
de wegen van de Koning
zijn ondoorgrondelijk...

RANA [904-966] [R489] [E261] [Z216]
Na de beroving van het Fort
was onze armoede voorbij
en was de huismeester machtig

Hij had het niet op dichters
die mannen en vrouwen
van het vrije woord

[910]  die zeggen wat anderen
slechts durven te denken
Hij vaardigde fatwa's tegen hen uit

en altijd was er dan een man
die graag de eer wilde hebben
om te doen wat verlangd werd

De paleizen van de prinsessen
liet hij verwoesten, maar
zijn oude stadgenoten ontzag hij

Hij eiste geen buit van hen
[920]  en hij beloonde hen zelfs
Was het omkoping?

Of mildheid
omdat ze familie waren
en het Huis van de Koning dienden

Want nog steeds beschouwde hij
zich als een lid van de Huishouding
en voelde hij zich een van hen

Sommige Helpers waren daar ontevreden
over, zodat hij voor de lieve vrede
[930]  bij hen moest blijven wonen

terwijl hij liever teruggekeerd was
naar zijn geboortestad, maar...
de eenheid van het land

die van doorslaggevend belang was
om de keizers weg te kunnen houden
vereiste dat hij in zijn vluchtoord bleef

zodat hij niet ter plekke
de meester van het Huis kon zijn
Maar hij was geduldig, zoals altijd

[940]  en wachtte waarschijnlijk af
hopend op een gunstigere situatie
Die zich voor hem niet zou voordoen

want hij werd ziek en ging dood
en dat was dan zijn einde der tijden
zijn Laatste Oordeel

Eva vouwt haar handen voor haar mond
en Zina komt terug; ze staat stil
op de trap naar de binnenhof


De Helpers wilden toen een opvolger
aanwijzen, iemand uit hun midden
maar zijn vrienden grepen in

en hebben die man vermoord
[950]  Er was een impasse
Aanhangers hielden met de Luitenant

de wacht bij het dode lichaam
Ze wilden de dode niet begraven
want de huismeester had gezegd

dat hij de laatste leider zou zijn
Zijn dood was dus het teken
dat de Dag des Oordeels nabij was!

Zina snuift de lucht op en komt aarzelend naar binnen

Binnen drie dagen zou hij opstaan!
Maar de ontbinding en de stank
[960]  werden onverdraaglijk

Dus werd er water gegoten
over zijn hemd, en wreven ze het
over zijn lichaam om het te wassen

voor de begrafenis
Niemand zou het gewaagd hebben
om hem uit te kleden

Einde van het eerste bedrijf

Tweede bedrijf: De Luitenant
Bij de trap naar de zaalis van de biezen een poort gevlochten; de vrouwen steken er palmtakken in


ZINA [967-627] [Z168] [R489] [E261]
Dit is de poort waardoorheen iedereen
wil binnengaan
En Florien was een van ons!
En hij werd de tweede Man van God!
Hij bekeerde heel onze wereld!

Hij veroverde die, bedoel je
De hele woestijn, en de kusten
in het westen, en in het oosten

het oude Perzische rijk
en aan de voet van de sneeuwbergen
veroverde hij zelfs het paradijs

Zijn leger is daar geweest!
[620]  Op 'het Eiland'
tussen de Tigris en de Eufraat

ZINA [622-627] [Z168] [E237] [R222]
God is groot!
En Florien was zijn dienaar
die alle mensen bekeren wilde

en onder Gods gezag
de wereldvrede wilde vestigen
in heel de wereld

RANA [628-630] [R225] [E237] [Z168]
Hoe pak je zoiets aan?
Hoe verspreid je vrede
[630]  wanneer je die koppelt aan dwang?

EVA [631-645] [E252] [R225] [Z168]
Florien koos ervoor
Hij zag het als een noodzakelijke fase
van bloedvergieten, niet uit wreedheid

van de ware gelovigen
maar vanwege de onwil en de hoogmoed
van de tegenstanders en de ongelovigen

Het was de enige manier
want wie aan hen vertrouwen schenkt
geeft aan elk van hen een mes

[640]  dat ze zullen gebruiken
zodra ze menen dat verzet
voordeliger voor hen is

dan het vredescontract
met de Man van God, zijn harde hand
was nodig voor hun bekering

RANA [646-654] [R234] [E252] [Z168]
Een mooie vrede is dat
waar de gelovigen erg veel
voor over moesten hebben:

afwezige vaders en zonen
[650]  die vaak niet eens terugkeerden
en om wie je dan verheugd moest zijn

omdat ze als martelaar gestorven waren
en wij zouden meeprofiteren
van Gods zegen

EVA [655-657] [E255] [R234] [Z168]
Geluk komt later -
na onze gehoorzaamheid
zei de Man van God

Zina gaat half weg, met de broodmanden

ZINA [658-666] [Z177] [E255] [R234]
De profeet was onze leider
natuurlijk, maar na hem...
[660]  kwamen er nieuwe leiders

uit zijn naaste familie
De democratie van de Bond
kwam niet terug

Er was wel een Raad, maar
het gezag van de Man van God
was groter, hij was de gezegende

RANA [667-678] [R246] [E255] [Z177]
Alweer: de bijgelovige aard
van de mens, in dit geval
om goed te praten

[670]  dat ze liever een sterke leider hadden
dan medeverantwoordelijk te zijn
en dat het dan bijzaak was

of die leider goede beslissingen nam
want dat was Gods zaak
Hij was immers de Man van God

en wel niet zo heilig als de profeet
maar toch ook bekend met Gods wil
en een soort profeet daarvan

Zina staat net buiten de binnenhof in de steeg

ZINA [679-684] [Z183] [E255] [R246]
Heiligheid is geen gegeven
[680]  niet iets dat er vooraf al is
Met heiligheid is het net als met bidden:

het is gelegen in iemands daden
en niet een besluit van God
om heiligheid erfelijk te maken

Zina gaat weg

EVA [685-687] [E258] [R246] [Z183]
God is groot!
Florien was zijn dienaar
en Gods plan is onbegrijpelijk

RANA [688-738] [R297] [E258] [Z183]
Democratie is ideaal
als iedereen eraan meedoet
[690]  Dan heeft iedereen rechten

Maar ze kost moeite, en geduld
om te overleggen, samen
te bepalen wat het beste is

Elke keer opnieuw, het is instabiel
zoals een schommel
die het midden, het rustpunt, zoekt

En zodra er iemand afhaakt
en niet mee wil doen, dan plaatst
hij zich buiten de gemeenschap

[700]  Dan is er verdeeldheid
En als er nog iemand afhaakt
is er nog meer verdeeldheid

En de groep die overblijft
kan geen democratische besluiten
meer nemen; de afhakers dwingen

hen tot dwang
tot het kiezen van een sterke man
Zo gaat dat, maar niet bij ons

Bij ons is het niet zo gegaan
[710]  Bij ons waren de mensen geïmponeerd
en ook gemakzuchtig, denk ik

Geïmponeerd door het succes
van de nieuwe stam
de stam van de profeet

Geïmponeerd door de profetieën
en de Aanwezigheid van God
in hun midden -

Er kon met hen niets misgaan!
Het zou godslastering zijn
[720]  om de leider niet te volgen!

In ieder geval zou je worden
buitengesloten, op zijn gunstigst
Je liep levensgevaar

Want wie niet voor ons is
is tegen ons...
Leiders houden het graag simpel

Zina heeft het wel door
Ze is kritisch over de leiders
maar ze is geen afvallige

[730]  De enige politiek waar zij aan doet
is te leven naar haar eigen overtuiging
dat mensen rechtvaardig samen

dienen te leven, en wat de leiders
daarvan terecht brengen
laat ze aan hen

Zij doet haar plicht
Ze geeft wat ze kan missen
aan de armen

EVA [739-744] [E264] [R297] [Z183]
Voorbeeldig leven, niet om de eer
[740]  dat je een voorbeeld bent
maar om mensen die niet bidden

te laten zien waar het om gaat
wat het goede is, en hoe
je zinvol kunt leven

RANA [745-765] [R318] [E264] [Z183]
Mensen hebben wensen
en ze hebben geleerd
dat geluk vluchtig is

dus hopen ze er het beste van
en maken ze er het beste van
[750]  maar dat is nog niet goed genoeg -

Zo zit de wereld nog niet in elkaar
We moeten het doen met onze gebreken
Geluk komt later

En later wordt alsmaar later
zodat we niet leven maar lijden
voor het verlangen

naar vrede op aarde
en een hemels hiernamaals
waar we een engelenleven zullen leiden

[760]  of waar altijd planten in bloei staan
en in de oogsttijd de takken laag hangen
van heerlijke vruchten, het paradijs

dat we zelf zouden kunnen vestigen
door het vertrouwen en de zorg te geven
die we ook zelf willen ontvangen

EVA [766-774] [E273] [R318] [Z183]
Ik ben gelukkig, voor wie gelooft
is er al geluk, ook al zijn er nog
veel mensen niet gelukkig

en wat dat betreft ben ik niet gelukkig
[770]  Niemand kan daar gelukkig mee zijn
We moeten er iets aan doen

Met de zegen van het geloof
blijven we ons daar voor inzetten
En Florien heeft dat groot aangepakt

RANA [775-819] [R363] [E273] [Z183]
Het was een ontsporing
van de roofovervallen
die uit armoede begonnen waren

omdat er niet genoeg eten was
en de voedselkaravanen
[780]  van de Bond uit de Tempelstad

een gerechtvaardigd doelwit waren
als compensatie voor het verlies
van hun bezittingen

toen ze vluchtten
naar de oase
van de reus Yathrib

Het was wraak
En noodzaak -
om te overleven

[790]  Arme jongemannen
sloten zich bij hen aan
Ze wilden de profeet

wel volgen en als helden
ten strijde trekken
voor het goede doel

Samen leerden ze hoe dat moest
en werden ze onmisbaar
voor de nieuwe stam

En natuurlijk escaleerde het
[800]  De een valt aan, de ander
versterkt zijn verdediging

De aanvallen worden groter, en
de verdediging wordt opgeschaald
Daarna komt het tot een veldslag

En na de veldslagen
heeft de overwinnaar
een geoefend leger

waarvoor nieuwe opdrachten
en nieuwe acties nodig zijn -
[810]  Verveling zou funest uitpakken

en door te vechten, te roven en
te plunderen, konden ze
in hun eigen onderhoud voorzien

Zina keert terug met lege manden

Dus werd de missie
om het ware geloof te verkondigen
uitgebreid naar alle plaatsen

waarmee van oudsher
handel gedreven werd, ja zo is het
met de grote Man van God gegaan

ZINA [820-88] [Z171] [R363] [E273]
God is groot!
Florien was zijn dienaar
Hij heeft ons geloof gevestigd

In het begin, in de oase van de reus
waren we een kleine groep
maar heel snel werd het de 'Stad'

Gods woord werd verspreid
De boodschap van zorgzaamheid
en onderlinge vrede werd gehoord!

RANA [829-840] [R375] [E273] [Z192]


Wie zou kunnen bepalen of de mensen
die zich niet wilden bekeren
zoiets als onkruid waren

dat gewied moest worden
om ander gewas te laten bloeien?
Er was niet eens een opdracht

om het ware geloof te verkondigen
aan de rest van de wereld
laat staan om hun dat op te dringen

Die mensen leefden ver weg
Ze zaten ons niet in de weg
en zaten niet op ons te wachten

ZINA [841-88] [Z171] [R375] [E273]
Nee, we moeten niet gaan preken
We moeten iedereen met respect
behandelen, zoals ook wij

behandeld wensen te worden
Verder zouden we hen met rust
moeten laten, en zonder wapens

met hen moeten omgaan
En als we met hen praten
doen we er goed aan

om ons ook niet te wapenen
tegen hun gedachten, en zeker niet
tegen hun kritiek op onze gedachten

maar goed naar hen te luisteren
RANA [829-] [R363] [E273] [Z192]
X
Geloofskeuze (veel huwelijken)
en toen begonnen de problemen
uit noodzaak bondgenoten maken
door huwelijken
huwelijken om banden te versterken
niet alleen te staan in zijn strijd om de wereld te verbeteren
Zolang het kon, zolang het duurde
was hij nog de man die na een veldslag
achter op zijn kameel een meisje
naar zijn tent bracht
Ze was rijp, op het zadel
verloor ze haar eerste bloed
en in de boomgaard dronk hij
honing met de Koptische (concubine bezwaar eega’s)
Zijn vrouwen roken het

Ze kleineerden hem
in hun verleidelijkste kleren
maar hij zei dat het mocht

Zo werd hij voor sommigen
de man die van maagden hield
hier en in het hiernamaals

Staat schoonheid het gebed in de weg?

ZINA [-] [Z] [R153] [E45]
verleidde zij hem door haar deur open te doen in een doorschijnend nachtgewaad, en zag hij haar vervolgens naakt in haar kamer omdat de wind of hijzelf het gordijn opzij deden

Zoals veel meisjes kreeg ik de naam
mooi te zijn, met lange haren
maar ik geef er niet om

Ik ben niet meer dan een ander
heb ik geleerd, toen ik trouwde
met een eenvoudige man

Ik zou koninklijk kunnen leven
(karavanen vullen de huizen en de stallen)
maar ik geloof niet

dat de rijken kunnen binnengaan
door het oog van de naald
in de poorten van Jeruzalem

ZINA [-] [Z] [R153] [E45]
In het visioen, een droom
heeft Eva het steeds genoemd
ging het om het hemelse Jeruzalem

Door het open dak van de Kubus
beklommen we Jakobs ladder
Wat een mooi beeld!

Zo moeten we leven
Elke dag de ladder naar God bestijgen
Elke dag ons onderwerpen aan God

Het is maar een beeld natuurlijk
In het echt was er gewoon de Kubus
waar we Gods Aanwezigheid ervaren

Naar het verre wereldse Jeruzalem
hoefden we niet te gaan!
God was hier, in de tempelstad

die we moesten verlaten
Sinds jaar en dag was hij er
ondanks alle andere goden

die daar opgesteld stonden
in de Kubus, Hij was er
met de twee oude bewijzen

van zijn Verbond met ons -
een bewijs uit het paradijs
en een bewijs uit Jeruzalem:

de witte steen die zwart geworden is
en twee ramshorens in purperdoek
met daarop vurige woorden

over Abram en zijn bereidheid
om God te gehoorzamen
door zijn zoon te offeren

Een engel gaf hem een ram
en die verving Isaak
Na het brandoffer bleven de horens over

en lang geleden bracht een boodschapper
ze in een kist met goudbeslag naar het
heiligdom van alle goden, de Kubus

EVA [-] [E] [R] [Z]
De horens zijn er niet meer
Ze zijn er misschien nooit geweest
Althans niet de horens van het verhaal

Andere horens, ja, die zullen er wel
geweest zijn - bedrog voor goedgelovigen
Maar de Navel is er wel

RANA [-] [R] [Z] [E]
Misleiding is er altijd en overal
Je kunt niet voorzichtig genoeg zijn!
De Geprezene werd misleid

en de goedgelovigen werden misleid
maar ook onze dappere mannen
lieten zich ertoe verleiden

om de vijand te misleiden
en wraak te nemen, o, wraak!
Waarom toch die behoefte aan wraak?

Kan iemand een ware gelovige zijn
en toch wraak willen nemen
en zelfs een mens vermoorden?

EVA [-] [E] [R] [Z]
Nee, dat kan niet, dat is gek
Oog om oog, tand om tand -
begrijpelijk, maar fout

Toen ene Kaäb de doden van de Slag
bij Badr beweende en opriep tot wraak
heeft een van ons dat afgestraft

Hij vroeg Kaäb om voedsel
en bood aan om zijn wapen te gaan halen
en het hem als onderpand te geven

tot hij de lening voldaan zou hebben
Maar met het kromzwaard
stak hij Kaäb dood

RANA [-] [R] [Z] [E]
xbr>
EVA [-] [E] [R] [Z]
De interne ruzies waren nu zo erg
dat de stralende Fatima gewond raakte
bij een aanval, een miskraam kreeg

en na een ziekbed overleed
Ze moest 's nachts begraven worden
In het geheim

EVA [-] [E] [R] [Z]
Als er geen regels zijn
is er geen houvast
En regels moeten vastliggen, anders

is er geen houvast
Mensen zijn veranderlijk, daarom
moeten regels hetzelfde blijven

als houvast
Iedereen verlangt naar houvast
hoe hij moet leven

Stel je voor, dat er steeds opnieuw
overlegd en onderhandeld wordt
over wensen en redenen

om de regels aan te passen!
Dat zou verdeeldheid geven
en instabiliteit

Stel je voor, dat iedereen
zou mogen meebeslissen
over de regels, ook de mensen

met asociale bedoelingen!
Dat zou chaos veroorzaken
en het land ontwrichten

RANA [-] [R] [Z] [E]
Het begon anders
Het ging om de macht
in de Tempelstad

En regels waren er al
Duidelijke, vaste regels
van het Verbond

dat de tempels beheerde
EVA [-] [E] [R] [Z]
Wijze leiders kiezen zelf
hun opvolger, en de raad
van wijze mannen stemt in

anders zouden ze niet wijs zijn
en hun positie verliezen
xxxx

X
x

EVA [-] [E] [R] [Z]
Alsmaar oorlog
Het hogere doel van de oorlog
begrijp ik niet, ik kan slechts hopen

op een afloop die er zin aan geeft
Zacht vruchtvlees wordt ons beloofd
maar we krijgen stenen te eten

De kansen keren, coalities wisselen
en wij schieten over, zonder hulp
en liefde ploeteren we maar voort

tot een ziekte ons verlost
uit het harde leven waarvan
we nooit gedroomd hebben

RANA [-] [R] [Z] [E]
De wetten zijn verkondigd
En de verhalen over zijn leven
en over de zegetocht

van het Huis zijn verteld
door de beste verhalenvertellers
naar wie de mensen graag luisterden

Ze hebben voorvallen gecombineerd
en mooier gemaakt, erop gelet
wat de onderdanen graag hoorden

en de ooggetuigen kleurden
jaren later hun verslag nog bij
toen de afloop bekend was

Einde van het tweede bedrijf

Derde bedrijf: Eervol leven
Een stevige wind; de poort is omgewaaid en het dak van de kamer is ingestort; de vrouwen zitten op de grond bij een groot tentzeil


EVA [-] [E] [R] [Z]
Het is zo verwarrend
als je terugkijkt en als je vooruit kijkt
Het overzicht is verdwenen

en er is geen houvast meer
Zekerheden worden gelogenstraft
door steeds nieuwe ontwikkelingen

ZINA [-] [Z] [R] [E]
Of zou het een zekerheid zijn
dat samenlevingen zich gedragen
als levende wezens?

Dat ze klein beginnen
en onder gunstige omstandigheden
gaan groeien, en uiteindelijk altijd

in verval raken, instorten
en dat de mensen dan vanzelf
ondergangsverhalen oprakelen

en per saldo elkaar
in de weg zitten
om een goed leven te hebben

RANA [-] [R] [Z] [E]
Zo lijkt het wel te gaan
Daarom is het goed dat wij
over vroeger te vertellen

zodat in de apocalyptische tijden
die er nog zullen volgen, duidelijk is
wat de mensen niet moeten doen

EVA [-] [E] [R] [Z]
Ik heb alles verteld
en later is het opgeschreven
Alles over zijn leven -

wat er gebeurd is
en waar we over spraken
de actuele kwesties

de nuchtere feiten
het grote geheel
en de Koning

RANA [-] [R] [Z] [E]
Ja, jij hebt de vragen beantwoord
die de onderdanen over hem stelden
en de vragen die je zelf had...

over je eigen plaats in het verhaal
Want wij worden alsmaar opgesloten...
in de verhalen van de mannen

EVA [] [E] [R] [Z]
De aarde heeft mij gevangen
in schoonheid; mama zei:
weet je, de mensen

praten over een mooie vrouw
met een liefhebbende man zelden
positief, en je staat machteloos

De hemel had mij gevangen
in heiligheid, geen man mocht mij
nabij komen, ik was een voorbeeld

En ik ben een verhaal geworden
Ik moest binnenshuis wachten
tot ik oud genoeg was

om dood te gaan
en wit gewassen door de jaren
het hiernamaals binnen te gaan

stralend zoals ooit de Navel
weer wit zal zijn, aan de oevers
waar het allemaal is begonnen

ZINA [-] [Z] [R] [E]
Mannen vinden het vanzelfsprekend
dat vrouwen een prooi zijn
Ze jagen met respect, zeggen ze

En ze vinden je al gauw een hoer
Dat zijn dan feiten, zeggen ze
Roddelen zou iets voor vrouwen zijn

EVA [-] [E] [R] [Z]
Als iets mogelijk is
als het had kunnen gebeuren
dan is dat interessant

voor buren en vriendinnen
En de mannen die er iets
van opvangen, hebben snel

hun oordeel klaar
want niemand is onschuldig
dus zal het wel waar zijn

Wanneer een vrouw alleen
thuis geweest blijkt te zijn
kan ze bezoek gehad hebben

en verleid zijn tot intimiteiten
en als er dan valse getuigen
zijn, die haar beschuldigen -

met verlekkerde details
van een gekreukte jurk
en verwarde haren

na het signalement
van een haastige schim
bij haar in de straat -

dan kan dat al genoeg zijn
dan kan ze uit afgunst
al veroordeeld worden

tot verstoting, verbanning
of ze wordt heel decent
ingegraven tot aan de schouders

zodat alleen haar vermaledijde hoofd
het mikpunt van de stenen is
Hoer, heks of bezeten

van een duivel, die, zoals Abram
het ons geleerd heeft, met stenen
verjaagd moet worden

RANA [-] [R] [Z] [E]
Hm... Hij had een duivel in zijn hoofd
zoals dichters dat zeggen
bij een innerlijke strijd

ZINA tot Eva [-] [Z] [R] [E]
Ik vind het nog steeds een vreemd verhaal
Ben jij echt 's nachts achtergebleven?
Was je niet alleen maar jaloers? Op mij
EVA [-] [E] [R] [Z]
Ik heb een heel goed geheugen!
Dat weet iedereen
Je kunt niets bewijzen

ZINA [-] [Z] [R] [E]
Jij zult de meeste verhalen
wel eerlijk verteld hebben
maar misschien hebben jouw familie

en jullie naaste medewerkers
er wat aan veranderd - alsof
ze het jou hebben horen zeggen

Als iemand goede werken verricht
willen anderen daar graag deel aan hebben
en achteraf kun je dat dan inpassen -

zo van: mijn grootvader was erbij
of: hij was de eerste, de dappere
een voorbeeldige dienaar!

RANA [-] [R] [Z] [E]
Maar de jongen, die Inno
die heeft nooit bestaan
Wij zouden hem gekend hebben

ZINA [-] [Z] [R] [E]
En het was ook niet iemand anders
We zouden geweten hebben
wie het was, die nobele redder

RANA [-] [R] [Z] [E]
Het is wel een mooi verhaal
dat je opgedist hebt, ik kende het vaag
Uit een gedicht, geloof ik

EVA [-] [E] [R] [Z]
We waren 's nachts onderweg
en ik stond op het punt om weer
in de draagstoel te stappen

toen ik mijn halsketting miste
en die ging zoeken, en terwijl ik weg was
zijn de dragers zonder mij vertrokken

Ze hadden niets gemerkt
zo licht ben ik
Ik bleef dus alleen achter

Een van de jongens, Inno dus
die jullie vergeten zijn, vond mij
en bracht me veilig thuis

De huismeester stuurde me terug
naar mijn ouders; natuurlijk werd er
al gauw gedacht dat ik verstoten was

Ik werd er ziek van
dat hij de geruchten zou geloven
dat we expres achtergebleven waren

om je weet wel...
Er werd gezegd dat we al eerder
contact hadden - wat verdacht was

Ik kon het wel ontkennen
en dat deed ik ook
maar niemand hoort wat je zegt

tenzij je huilend schuld bekent
Dan geloven ze je meteen
Het duurde meer dan een maand

voor hij in mijn onschuld geloofde...
Toen kondigde hij meteen een streng
verbod af op valse beschuldigingen

RANA [-] [R] [Z] [E]
We wisten allemaal dat jij jaloers was
op Zina, omdat de Koning zelf
haar huwelijk gesloten had

en haar bruiloft de grootste was
van ons allemaal
Meteen wilde je, dat de Koning

ook jouw huwelijk zou bevestigen
en om dat voor elkaar te krijgen
ging je bij je ouders wonen -

die zich geen raad wisten
met jouw kapsones
en je ongehoorzame gedrag

Maar het werkte wel
Hij kon je niet missen
en om je terug te krijgen moest hij wel

heel nadrukkelijk en officieel
jou vrijpleiten van het overspel
waarover jij geruchten had uitgelokt

En je kreeg wat je hebben wou:
je eigen koninklijke zegen
Je was niet meer de mindere van Zina

EVA [-] [E] [R] [Z]
Ik was niet de mindere!
Dat ben ik nooit geweest
Ik was zijn lieveling!

ZINA [-] [Z] [R] [E]
Ja, je had het voordeel
dat je jonger was dan wij
en dat je nog maagd was

toen je met hem trouwde
En van de mensen heb je
medelijden gekregen

voor die moeilijke tijd, de hele maand
waarin je verdacht werd van overspel
En medelijden voor de onterechte

schaamte die je voelde, schaamte
dat je aanleiding gegeven had
tot hun beschuldigende gedachten

Medelijden voor de stilzwijgende straf
van hem, en van de buren en kennissen
die het zekere voor het onzekere

meenden te nemen, en je
met of zonder smoesje
uit de weg gingen, of zelfs negeerden

RANA [-] [R] [Z] [E]
Je hebt gehandeld zoals hijzelf
Het kwam hem goed uit
dat hij de wetten en besluiten kon nemen

namens de Koning, en het kwam jou
goed uit, dat dit verhaal daar in paste
Ach ja, ook een verzonnen herinnering

kan levensecht zijn
We waren er immers zelf bij
Maar het verzamelen van verhalen

is mensenwerk: voorvallen
herschikken, en voorzien van inleidende
anekdotes om te verduidelijken

wat de Koning en hij bedoelden
en waarom de gebeurtenissen
hun bekende verloop hebben gehad

De heraut heeft de redacteuren
helaas niet ingefluisterd
hoe zij het moesten doen

EVA [-] [E] [R] [Z]
Ik zie geen fouten in de geschiedenis
Het staat er zoals het is gegaan
Jullie zijn achterdochtig. Of jaloers?

ZINA [-] [Z] [R] [E]
Eva! Wat zeg je nou!
Over ons! Ken je ons niet meer?
Je bent toch wel wijzer!

RANA [-] [R] [Z] [E]
Laten we eerlijk blijven
Eva was jaloers
op mij, op Zina, op Safi, op Maria

En we begrijpen dat wel
Neem Safi, die zo mooi was
dat de Koning haar aan hem wilde geven

Daar was verder geen reden toe
Politiek gezien was er geen voordeel
en de huismeester had al jonge vrouwen

Maar het moest van de Koning!
Waarin wilde Hij ons opvoeden?
Waren we niet bescheiden genoeg?

Of ging het om jou?
Moest jij je jaloersheid afleren?
Je was ook jaloers op mij

Wanneer hij bij jou was
verwees hij vaak naar mij
en dat kon jij niet hebben

Ook na mijn dood bleef ik in zijn hart
en kon jij mij niet vervangen
kon je mij niet doen vergeten

Och, wat was je jong
Nog niet volwassen, jij
wilde op de eerste plaats staan!

Je had de enige willen zijn
Wat moest je nog veel leren...
Dat liefde onsterfelijk is

En dat een geliefde onvervangbaar is
Ook zijn liefde voor jou
was onvervangbaar!

ZINA [-] [Z] [R] [E]
Natuurlijk hoefde hij jou niet te vergeten
Maar hij had jou ook niet zo hoeven
te vereren, en jou altijd

in gedachten te hebben
Een geliefde niet vergeten is goed
en te prijzen, maar als je ervoor kiest

om opnieuw te trouwen, dan moet je
aandacht en respect hebben
voor de vrouw bij wie je bent

Anders had je beter
weduwnaar kunnen blijven
Ja, was dan maar weduwnaar gebleven!

Ik weet wel, hij had respect voor ons!
En hij had het niet gemakkelijk
met ons, naast alle belangrijke zaken

die er geregeld moesten worden
kwam hij tijd tekort - in de laatste jaren
met maar liefst tien vrouwen!

EVA [-] [E] [R] [Z]
Uiteindelijk ging het niet om ons
Het waren lessen voor de onderdanen
Gearrangeerd door de Koning

met ons als zijn pionnen
Daarom heb ik het niet verzwegen
maar eerlijk doorverteld

RANA [-] [R] [Z] [E]
Of had je het wel moeten verzwijgen
om los van de les die de Koning gaf
een andere les aan de onderdanen

mee te geven, namelijk
hoe een man dient om te gaan
met zijn echtgenote, en hoe

hij vrede houdt in zijn huis
door haar niet tekort te doen
zelfs als hij meerdere huizen heeft

EVA [-] [E] [R] [Z]
Weet jij het beter dan de Koning?
Die beslist zelf wel, welke lessen
er doorgegeven moeten worden!

RANA [-] [R] [Z] [E]
Je hebt dus de feiten verteld...
Ook als die bedenkelijk waren
en jou niet bevielen, terwijl...

jij misschien nog wel meer dan hij
wilde dat hij heilig was?
Wij waren zo bescheiden, dat we

andermans leven niet wilden regelen
Dus als hij een uitzondering maakte
en honingbier dronk, was dat aan hem

Maar jij wilde dat hij consequent was:
geen alcohol drinken, en alleen omgaan
met onderdanen van de Koning

Je stoorde je aan zijn geschipper:
dat hij buiten jouw huis dronk
dat hij toestond dat Safi een vreemde bleef

en dat de Koning volgens hem
genoegen nam met haar dienstbaarheid
zonder dat ze zich aan Hem onderwierp

Dat versterkte jouw jaloersheid
Het is moeilijk om te leren, dat je dan
altijd eerst jezelf moet onderzoeken

EVA [-] [E] [R] [Z]
We waren allemaal een soort van jaloers
Op Maria. Hij verkoos haar met de smoes
dat hij ons gelijkelijk wilde behandelen

maar dat hij daar soms de energie
niet voor had, en dan voor Maria koos
want als hij een van ons koos

zou hij de anderen tekort doen
Maar ik blijf erbij: hij ging naar haar
omdat hij haar mooier vond

ZINA [-] [Z] [R] [E]
Het was niet tactvol
Om in het huis van Leonie
met Maria naar bed te gaan!

En toen zij daar iets van zei
ging hij er een maand lang vandoor
Een maand lang was hij bij Maria

EVA [-] [E] [R] [Z]
O, wat was hij boos
dat Leonie dat aan mij verteld heeft!
Hij vond het een schending

van zijn status, meneer de huismeester
die ons thuis opsloot en ons verbood
om met iemand over hem te praten

En ondertussen kon hij niet zonder haar
We roken het wanneer hij bij haar
geweest was; hij dronk er honingbier

RANA [-] [R] [Z] [E]
Hm... jullie waren erbij, en
het is ook veel aannemelijker
dan het honingverhaal

over de andere Moeder - zij was
geen vrouw om bier mee te drinken
Daar heeft een verteller niet goed opgelet

Goed, hij was eerlijk, maar
hij liet in het midden
of hij met Maria getrouwd was

In ieder geval suggereerde hij
dat het een praktische relatie
met een personeelslid was...

EVA [-] [E] [R] [Z]
Zij was dan ook geen Moeder
van de onderdanen zoals wij
Verder...

Hij hield weinig rekening met ons
Maar ja, wij gingen er niet over
Hij luisterde naar de Koning!

ZINA [-] [Z] [R] [E]
We zijn gemeen geweest
Ocharme, na de dood van hun zoon
hebben we haar teruggestuurd

naar de overkant van de zee
waar ze vandaan kwam
Leefde die gouverneur toen nog?

RANA [-] [R] [Z] [E]
... dat zoontje was een probleem
Eindelijk had hij een zoon, maar
wilde hij wel een stamhouder?

Een paar jaar eerder niet
want Ziv, zijn trouwe assistent
heeft hij toen ont-zoond

Zou hij dat met zijn echte zoon
ook gedaan hebben -
als die niet gestorven was?

Het was hetzelfde probleem
In Ziv zagen de onderdanen vanzelf
zijn opvolger, hij was de voorbeeldige

aangenomen zoon van de huismeester
Maar ze zagen het fout, want hijzelf was
de laatste, allerlaatste huismeester

Daar twijfelde hij niet aan
en daar was hij duidelijk over
Na hem zou de Stadhouder komen

Dus maakte hij korte metten:
Ziv geen zoon, Ziv geen huismeester!
Hij ontnam hem zijn achternaam

en hij ontnam hem zijn vrouw
Echt, hij heeft niets geschuwd
om hem uit te rangeren

EVA [-] [E] [R] [Z]
Nou ja, hij, hij:
De Koning greep in!
Het was wel een ingewikkelde zaak

ZINA [-] [Z] [R] [E]
Eerst besloot de Koning
dat ik met Ziv moest trouwen
Hij liet me geen keus

Ik werd cadeau gegeven
maar twee jaar later...
bedacht de Koning zich, en

was ik ineens niet meer getrouwd!
Hij sloot een nieuw huwelijk:
tussen mij en de huismeester

en Hij dwong mijn man
om mij te verstoten
en toen, Eva

toen werd jij dus jaloers op mij
vanwege dat koninklijke besluit
Dat hoef je niet weg te moffelen

Je hebt mij, en hem net zo goed
in een ongunstig licht gezet
door het motief van ont-zoning

te verstoppen in een verhaal
van bekoring en begeerte
Hoe kon je je zo laten kennen!

En nu staat het zwart op wit
Dat de huismeester bij mij
op bezoek kwam terwijl Ziv weg was

Dat hij het gordijn van de ingang
opzij deed, of dat de wind dat deed
En dat ik in de kamer was

En dat hij mij toen...
gezien zou hebben
met losse haren, blote kuiten

en de welving van mijn hemd
Er is zelfs geschreven
dat het hemd doorschijnend was!

Zo kreeg ik - zoals veel meisjes -
de naam mooi te zijn, met lange haren
Maar ik heb daar nooit om gegeven

Je hebt een verkeerd beeld van mij
geschetst, en je hebt mij en hem
te kijk willen zetten voor iedereen!

RANA tot Eva [-] [R] [Z] [E]
Je was jaloers op de inzegening
van haar huwelijk, en op de bruiloft -
waar meer gasten dan ooit waren

Zo jaloers, dat je niet meer
consequent was, want keer op keer
zeg jij, dat alles wat er gebeurt

de wil van de Koning is
Maar met dit smeuïge verhaal
ondermijn je dat ineens

Durf je nog steeds te stellen
dat je alleen maar de waarheid
en niets dan de waarheid hebt verteld?

EVA [-] [E] [R] [Z]
Nou ja, ik zei al:
het was een ingewikkelde zaak
Hij was er niet open over

Hij draaide eromheen
en dat vond ik verdacht
Anders was er altijd iemand bij

wanneer hij een boodschap kreeg
Die keer niet
En hij was niet duidelijk

De boodschap verwarde hem
dat is wel zeker
De opdracht overkwam hem

Ik heb het zo goed mogelijk
verteld, zo goed mogelijk
gereconstrueerd, en ja:

ik was honderd procent eerlijk
Er is geen woord van gelogen
Kun je dat niet accepteren?

RANA [-] [R] [Z] [E]
Wat je nu zegt, ja
Zo'n samenloop van omstandigheden
is natuurlijk mogelijk

maar dat verhaal over Inno...
Dat klopt niet, en die halsketting
is een onwaarschijnlijk ongelukje

Het is erg gezocht
en het is typisch:
een Perzisch verhaalmotief

Hoe dan ook, de eerste ontzoning
was geregeld - op een botte manier
kun je wel zeggen

En vijf jaar later kwam het probleem
terug, met de geboorte van Atil
De onderdanen waren verguld met hem

Daarom legden ze een verband
tussen de zonsverduistering
en zijn overlijden, anderhalf jaar oud

Ze hadden in hem
de nieuwe huismeester gezien
want zijn vader was al oud

Maar er zou geen nieuwe huismeester
meer komen - dat was het beleid:
de Stadhouder zou komen!

EVA [-] [E] [R] [Z]
De Koning is groot!
Als een kind sterft, weet Hij
daar alles van

En als zijn huismeester verliefd wordt
gebeurt dat volgens zijn plan
Maar als echtgenote mag ik

daar wel iets van zeggen
Dat hoort ook bij het plan
Niemand moet passief leven!

RANA [-] [R] [Z] [E]
Hm.... binnenshuis is enige mondigheid
wel goed, maar hoever kun je gaan
met ongehoorzaamheid?

ZINA [-] [Z] [R] [E]
Zeg, wat jaloersheid betreft:
misschien was hijzelf wel
de meest jaloerse!

Hij wilde geen opvolger, en
hij wilde ons exclusief voor zichzelf
Na de bruiloft van Zina

bepaalde hij, dat er voortaan altijd
een schot moest staan tussen ons
en de bezoekers van ons huis -

want wat hemzelf overkomen was
met Zina, mocht niet nog een keer
gebeuren: geen enkele man zou

ooit per ongeluk een van zijn vrouwen
onbedekt mogen zien, en ook niet
op de geoorloofde manier

van een huwelijk, wanneer ze
na zijn dood zouden hertrouwen
Dus verbood de Koning dat

RANA [-] [R] [Z] [E]
Ja, daar had God hem een mooie reden
voor gegeven: zoals de huismeester
de vader des vaderlands was

zo waren wij de Moeders van de onderdanen
en niemand mag trouwen met zijn moeder
Dat zou incest zijn...

EVA [-] [E] [R] [Z]
Moeder is een eretitel!
Die ik graag draag
Ik was echt een Moeder!

Het tentdoek ligt over de voorkamer; nu moet het nog vastgesjord worden

EVA [-] [E] [R] [Z]
Ouders moet je in ere houden
maar als zij ervoor kiezen
om vreemdelingen te blijven

in dit land, buitenstaanders
dan horen ze hier niet thuis en is het
niet gek dat de Koning hen verbant

Ik ben blij dat ik er zelf
niet mee te maken heb gehad
Ik had niet zonder hen gekund

O, al die opa's, vaders en ooms
die zonder problemen leefden
naar de nieuwe wetten

ook al waren ze het er niet mee eens
werden door de Koning verbannen
Hij eiste volledige volgzaamheid

ZINA [-] [Z] [R] [E]
Voor oude mensen is het moeilijk
om mee te veranderen met de tijd
en voor hun kinderen is het onmogelijk

om hun ouders te laten gaan
Zij kunnen niet instemmen
met de verbanning

De wet van de Koning was hard
Het was ja of nee, maar waarom
had Hij geen begrip, geen genade?

EVA [-] [E] [R] [Z]
De huismeester werd er op aangevallen
maar het waren niet zijn woorden
Het waren woorden van de Koning

En diens wijsheid
kunnen wij niet bevatten
Voor ons lijkt het hard

Maar hij had de onderdanen genoeg kans
gegeven, en hen laten waarschuwen
Het was hun eigen keuze

De Koning is genadig
voor zijn onderdanen, maar ieder
heeft zijn eigen verantwoordelijkheid

ZINA [-] [Z] [R] [E]
De oom van de huismeester was
belangrijk; hij stelde de huismeester
in de gelegenheid

om de nieuwe wetten van de Koning
te verkondigen, waarom was er dan
geen genade voor hem?

Waarom is het zo zwart-wit?
Heeft de Koning echt aan iedereen
een eerlijke kans gegeven?

Eva trekt hard aan een van de touwen

EVA [-] [E] [R] [Z]
Wat een vraag!
Natuurlijk is dat zo!
De Koning overziet en voorziet alles!

RANA [-] [R] [Z] [E]
Als alles is voorzien
dan is dat het moeilijkste
om te begrijpen

EVA [-] [E] [R] [Z]
Toch was het ieders eigen keuze
Dus is het ieders eigen schuld
als de wereldvrede aan hem voorbijgaat

De Koning heeft bepaald
dat iedereen zelf moet beslissen
of hij de boodschap ter harte neemt

Hij maakt het niemand onmogelijk
om voor de ware dienstbaarheid te kiezen
Die vrijheid heeft iedereen

ZINA [-] [Z] [R] [E]
De Heiligen waren een voorbeeld
voor de huismeester, ze erkenden
de Koning en zorgden voor hun naasten

Zij deden het goede
hun dagelijkse leven eerde de Koning
Zij zullen de wereldvrede deelachtig

worden - in ieder geval de Heiligen
van vroeger, dus zouden de Heiligen
van onze tijd, die net zo leven

als hun ouders en grootouders
dan afgewezen worden door de Koning
omdat zij de huismeester niet erkennen?

EVA [-] [E] [R] [Z]
Je moet het niet beter willen weten
dan de Koning, houd je gewoon
aan wat Hij gezegd heeft!

RANA [-] [R] [Z] [E]
Dat is het sterke en het zwakke
punt voor de mensen:
ze moeten de Koning gehoorzamen

maar weten niet altijd hoe
Want de huismeester was de laatste
die namens Hem sprak

Nu herhalen geleerden de wetten
en met omhaal van woorden
leggen ze uit dat er staat wat er staat

EVA [-] [E] [R] [Z]
Er zijn zelfs opperste leiders
die claimen dat zij de erfgenamen zijn
van de huismeester en onfeilbaar

weten waar de onderdanen aan dienen
te gehoorzamen! Hoe dan ook
hoogmoedig zijn ze allemaal!

ZINA [-] [Z] [R] [E]
Zouden vrouwen een voordeel hebben
boven mannen? Gehoorzaamheid
is voor hen onontkoombaar

en absoluut geen keuze
zoals voor mannen, en als je
altijd al gehoorzaam moet zijn

ben je het haast vanzelf
Ook aan de Koning
Je moet er bewust voor kiezen

maar dat doe je al gauw
want het is je mooiste vooruitzicht
op een vrijer leven

Zina bindt een touw vast aan de kist naast de deur naar de voorhof

Machtige mannen lopen te koop met hun gehoorzaamheid maar eigenlijk doen ze hun eigen zin RANA [-] [R] [Z] [E]
Mannen willen de baas zijn
Ze misgunnen vrouwen succes
en vooral hun onafhankelijkheid

Sinds het paradijs kiezen ze
bij voorkeur een kleinere vrouw
die wel toegeeflijker móet zijn

Ik denk dat vrouwen lang geleden
niet kleiner en niet zwakker waren -
dat ze het geleidelijk aan geworden zijn

door de voorkeur van mannen
zodat er vanzelf kleinere dochters
geboren werden, uit kleinere moeders

Zwakkere, inschikkelijke moeders
En mannen die de beslissingen namen
Mannen die machtig willen zijn

EVA [-] [E] [R] [Z]
Wie heeft er macht? Genoeg macht?
Buiten de Koning, bedoel ik
En nee, geen macht, maar invloed?

Genoeg invloed
om vrede en vrijheid
te laten groeien?

RANA [-] [R] [Z] [E]
Niemand speciaal
Zo werkt dat niet
Dat weten we nu wel

na al de leiders en verlossers
We zullen het zelf moeten doen
Tegen de vaste structuren in

Er zijn mensen om je te inspireren
maar het komt er op aan
dat je het zelf in praktijk brengt
ZINA wijst lachend in de zaal [-] [Z] [R] [E]
Niet gezellig bij elkaar blijven
zitten en het eens zijn, maar
in actie komen!

RANA lacht ook [-] [R] [Z] [E]
Jaja, genoeg gepreekt!
Iedereen zal altijd zelf moeten
bedenken waartoe hij op aarde is

Iedereen heeft idealen
maar je moet soms wel eens
opportunistisch zijn...

ZINA [-] [Z] [R] [E]
Maar je zou boven het algemeen belang
geen eigenbelang moeten verkiezen
Dat is kortzichtig

Het is juist geen eigenbelang!
En pas op! Laat je nooit sussen
met steeds weer uitgestelde beloftes!

EVA [-] [E] [R] [Z]
De eindtijd duurt lang
Tenminste, als hij al begonnen is
Ik ben gaan twijfelen

of er ooit een Stadhouder
zal komen, en of er ooit
vrede zal zijn

RANA [-] [R] [Z] [E]
Vrede en vrijheid
zijn de ideale combinatie -
die maar geen werkelijkheid wordt

EVA [-] [E] [R] [Z]
Tijden gaan voorbij
en wereldrijken gaan ten onder
De mensen zijn bang

Ze wachten op een wonder
Maar geluk komt altijd later
En later wordt alsmaar later

zodat we niet leven maar lijden
en verlangen naar vrede op aarde
en een hemels hiernamaals

RANA [-] [R] [Z] [E]
Mensen zijn nog steeds bijgelovig
Ze hoopten hun kansen te spreiden
door elke god wat te geven

Niet zoveel natuurlijk, je wilt
wel meer ontvangen
dan je investeert

Met geld is dat verboden
Rente is misbruik
XXX

Maar verder is bijgeloof
algemeen
menselijk -

een menselijke eigenschap
XX
XX

Ook als je mensen zo ver krijgt
te geloven dat er maar één God is
houden ze nog vast aan de macht

van vurige gebeden
van amuletten en heiligen
van geesten, engelen en demonen

En ze raadplegen de sterren
of een waarzegster, want
houvast hebben ze nooit genoeg

Ze verdoezelen hun bijgeloof
Ze zetten een heilige tekst
op hun amulet, of een eretitel

van God Almachtig, of
noemen het de hand van Fatima
Bijgeloof zal er altijd zijn

Zelfs de leiders zeggen dat
elk exemplaar van het heilige
boek geladen is

met Gods zegenrijke kracht
Ook zij zijn niet vrij
van magisch denken

of ze laten het toe
als iets onschuldigs
x

dat de rechte leer
niet aantast
en die zelfs versterkt

Magisch denken is oud
Zo oud als de mensheid
zo oud als ieders kindertijd

toen je in je fantasie
de wereld beïnvloedde
met dringende wensen

Dat raak je nooit helemaal kwijt
Uit frustratie en onmacht
of uit medelijden

blijven er van tijd tot tijd
magische gedachten in je
opkomen, en is er de verleiding

om met speciale handelingen -
niet de verplichte passen
die je als kind moest zetten

of een vaste volgorde waar
iedereen zich aan moest houden
maar eigen rituelen

de orde en een goed verloop
van een ontmoeting of
een actie te waarborgen

Wijze leiders accepteren dat
Ze weten dat het erbij hoort
want gedachten zijn vrij

Ze accepteren het
sturen het bij, en
manipuleren het soms

Ze vestigen een monopolie
op horoscopen en gewijde
souvenirs voor pelgrims

zodat het bijgeloof de vroomheid
ondersteunt en de eenheid
van de gemeenschap bevordert

terwijl het de staatskas
ten goede komt, eigenlijk
precies zoals het ging

met de tempels van vroeger
Zo erg raken godsdienst
en politiek altijd verweven

ZINA [-] [Z] [R] [E]
x

RANA [-] [R] [Z] [E]
x

EVA [-] [E] [R] [Z]
x

RANA [-] [R] [Z] [E]
x

Heb je het over mij?
Alles wat ik heb verteld
heb ik tijdens zijn leven met hem

besproken, en van kinds af aan
was ik overal bij betrokken
Ik heb iedereen gekend!

RANA tot Eva [-] [R] [Z] [E]
Jij bent een goede dochter
Jij hebt je ouders geëerd
en altijd goed over hen gesproken

Over jouw vader was je altijd positief
Zijn dienstbaarheid en zijn inzet
heb je goed doorverteld

ook al kreeg hij misschien een rol
in een belangrijke gebeurtenis
waar hij niet bij betrokken was

EVA [-] [E] [R] [Z]
Ik zou ter plekke gestorven zijn
als ik me niet aan de waarheid
had gehouden!

RANA tot Eva [-] [R] [Z] [E]
Echt waar? Wat had je tegen Ado?
Wat heb je over hem verteld?
Dat hij tegen jou was

toen er over je geroddeld werd
en hij adviseerde om jou te verstoten
Ja, dat klinkt aannemelijk

want je was weggelopen
en weer bij je ouders gaan wonen
hopend op een koninklijke zegen

Nou, dat heb je gekregen, zeg je
Het was lang geheim gebleven
Het was iets tussen jou en hem

dat je vergeten was om te vertellen
maar je je gelukkig weer herinnerde
toen wij allemaal al dood waren

en Ado jouw tegenstander was
toen pas heb je dat verhaal verzonnen
dat hij altijd al tegen je geweest is!

Er was niemand meer die wist, dat Ado
er helemaal niet bij betrokken was
want er was helemaal niets gebeurd

Je was 's nachts niet achtergebleven
Je was alleen maar jaloers op Zina
en bent toen zelf weggelopen

RANA [-] [R] [Z] [E]
Hoe ga je om met een man?
Met mannen?
Wie wil je zijn?

Als vrouw, als mens?
Ik was zelfstandig, een zakenvrouw
en hij was betrouwbaar

en oprecht, hij kwam
bij mij in dienst
Dat ging wel goed

maar zijn hart lag ergens anders
Bij de maatschappelijke problemen
Dus liet ik hem

naar de grot gaan
om te mediteren
En stuurde ik hem eten

Zo is het gegaan
Maar waarom
heb ik mijn leven...

voor hem overgehad?
Drie jaar lang leefden we
als vluchtelingen in de bergen

Het was behelpen
Te jong, in ieder geval
te kort na ons huwelijk

- Negen jaar is kort -
ben ik gestorven
Zo is het gegaan

Maar had het anders gekund?
Hij was nu eenmaal de beste
Ik was verliefd

op zijn bevlogenheid
zijn openbaringen
zijn bekommernis

om de mensen
die het niet zo goed hadden
getroffen in hun leven

Ik weet het niet
De wereld is niet zo mooi
als we willen...

en de mensen zijn niet...
zo nuchter, niet zo verstandig
als nodig is

In zaken moet je in ieder geval
goed nadenken, mensen...
zijn nu eenmaal mensen

Ze zijn meestal niet zo...
realistisch, en gek genoeg
geldt dat ook voor mijn man

Maar hij had iets...
Voor iedereen. Daarom
heeft hij succes gehad

Achteraf verbaast het me
Maar ik ben hem gevolgd
met hart en ziel

Toch lijkt het allemaal niet
zo goed te kloppen, vergeef me
de vragen die ik stel

Hij was in en in goed!

Premisse
Wie ben ik en waartoe ben ik op aarde?

Synopsis
Drie vrouwen blikken terug en praten over hun identiteit en de zin van het leven.

Samenvatting
0001-0012  Wees niet onverschillig jegens anderen
0013-0054  Tempels als belastingkantoren
0055-0066  Bidden: je hart openen voor God
0067-0075  Bidden: vragen om gerechtigheid
0076-0081  Bidden: je inzetten voor wat je wenst
0082-0105  Waar zet je je voor in?
0106-0117  Bidden: vijf keer per dag
0118-0132  Bidden: goed zijn voor je naasten
0133-0141  De Kubus en de steen uit het paradijs
0142-0144  Die steen is een bijgeloof
0145-0150  Nee, het is een ervaring
0151-0153  Nee, het is een houvast
0154-0165  Het helpt mensen om te geloven
0166-0168  God stuurde een engel naar de profeet
0169-0195  Een engel is maar een gedachte
0196-0201  Iedereen noemt dat: engel
0202-0210  God laat zich niet zien
0211-0234  Er was armoede en onrecht
0235-0240  Bidden: wat kun je en moet je doen?
0241-0273  Bidden: roeping
0274-0288  Mensen wachten op een goed leven
0289-0330  Waartoe zijn wij op aarde?
0331-0345  Mohammed twijfelt aan zijn roeping
0346-0402  De heilige Navel
0403-0429  Roeping en twijfels
0430-0432  God openbaarde zich
0433-0444  Florien werd bekeerd door God
0445-0507  Duivelsverzen
0508-0534  De duivel
0535-0549  Bidden: Gods wil doen
0550-0570  We leven om voor elkaar te zorgen
0571-0585  Floriens bekering
0586-0597  Vlucht naar de oase van de reus
0598-0609  Bondgenoten, huwelijken
0610-0657  Floriens veroveringen
0658-0726  Geen democratie meer
0746-0751  Zinvol leven zoals Zina
0752-0772  Geluk komt altijd later
0773-0784  Voor gelovigen is er nu al geluk
0785-0811  Er was er een nieuw geloof nodig
0812-0847  Het Laatste Oordeel is aanstaande
0785-0819  Floriens oorlog was een ontsporing
0785-0819  Floriens oorlog was een ontsporing
0820-0828  Florien was Gods dienaar
0829-0840  Florien handelde zonder opdracht
0841-08  
 De overlevering is niet zuiver
 Ik heb alles waarheidsgetrouw verteld
 Soms iets geflatteerd misschien?
 Nee, echt niet. Zijn jullie jaloers?
 Jij was zelf jaloers, op Safi en op mij
 Had hij te weinig respect voor ons?
 Wij waren lessen voor de onderdanen
 Onderzoek jezelf als je jaloers bent
 We waren allemaal jaloers op Maria
 
 
 God beschikt wie er naar de hel gaat
 Zijn er grensgevallen?
 God weet alles, maar je beslist zelf
 Voldoen vroomheid en naastenliefde?
 
 
 Kom, laten we samen in bad gaan

X

Gedicht V0120
Amsterdam, 2026-10-31

Trefwoord: Verhalen: traditie / orde 
 
 

Zywa
Bundel
De Bochten van de Macht
DuitsEngels5-7-5
PenseelPuimPuinRegenLiefdes
VerdichtTrekvogelsAlsloosFoto
EerbetuigingenOpdrachtenComponistenHome
Aandacht is als zonneschijnVermeld © Zywa bij gebruik van teksten,
tekeningen, ontwerpen, schilderijen en foto's
Woord zoeken:  CTRL-F