Als ik iets bezit
dan is het: tijd, voor aandacht --
al ontglipt die mij.
If I own something,	Wenn ich schon was hab,
it's time, to pay attention --	ist es: Zeit, für Beachtung --
but it eludes me.	die mir stets entwischt.

Gedicht H2527
Amsterdam, 2019-07-15
Brief 1 over ethiek aan Lucilius (Lucius Annaeus Seneca)
62   Seneca, Lucius Annaeus
"Epistulae morales ad Lucilium", boek 1
Trefwoord: Aandacht: voor iemand 

Verwen je lichaam
met mate, zodat het volgt --
wat je ziel wil doen.
Do treat your body	Verwöhne deinen
a bit, so that it follows --	Körper in Maßen, damit --
the plans of your soul.	er der Seele folgt.

Gedicht H2529
Amsterdam, 2019-07-18
Brief 8 over ethiek aan Lucilius (Lucius Annaeus Seneca)
62   Seneca, Lucius Annaeus
Brief 8
Trefwoord: Ziel 

Ik leef erg gezond
omdat ik heel graag meer wil --
zijn dan mijn lichaam.
I live healthily	Ich lebe gesund,
because I want to be more --	ich will unbedingt mehr sein --
than just my body.	als meinen Körper.

Gedicht H2531
Amsterdam, 2019-07-20
Brief 14 over ethiek aan Lucilius (Lucius Annaeus Seneca)
62   Seneca, Lucius Annaeus
Brief 14
Trefwoord: Ziel 

Ik had er toch meer?
Als dat zo is, heb ik ze --
blijkbaar niet nodig.
I thought I had more.	Hatte ich nicht mehr?
If so, I can't say I did --	Wenn ja, dann brauche ich es --
require it, did I?	offensichtlich nicht.

Gedicht S1084
Amsterdam, 2020-11-25
Brief 87 over ethiek aan Lucilius (Lucius Annaeus Seneca)
64   Seneca, Lucius Annaeus
"Epistulae morales ad Lucilium" - Brief 87
Trefwoord: Bezit (onthechting) 

Filosofie helpt
je niet aan geleerdheden --
maar aan deugdzaamheid.
Philosophy does	Philosophie hilft
not help you to become learned --	nicht gelehrt zu sein, sondern --
but to be virtuous.	tugendhaft zu sein.

Gedicht H2897
Amsterdam, 2021-01-20
Overpeinzingen 5:9 (Marcus Aurelius)
180   Aurelius, Marcus
Bundel "Ta eis heauton" - 5:9 ("Dingen voor jezelf" / "Overpeinzingen" / "Meditaties")
Trefwoorden: Ethiek: deugden, Wijsheid 

De acteurs wijzen
naar de toeschouwers, goden --
die kunnen kiezen.
The actors point to	Die Spieler zeigen
the spectators, us, the gods --	auf die Zuschauer, Götter --
making the choices.	die wählen können.

Gedicht H4890
Amsterdam, 2024-08-31
Perikles, prins van Tyrus (William Shakespeare)
1607   Shakespeare, William
Toneelstuk "Pericles, Prince of Tyre", uitgevoerd door de Royal Shakespeare Company in de zomer van 2024 (regie Tamara Harvey)
Trefwoord: Ethiek: geweten 

Stel het niet uit, leg
voor wat je deed en naliet --
verantwoording af.
Don not delay, take	Warte nicht, über-
responsibility for --	nehme für deine Taten --
your deeds and did-nots.	die Verantwortung.

Gedicht H5975
Amsterdam, 2025-10-14
Muziek zal een tijdje (Henry Purcell)
1692
Lied "Music for a while" (Z 583 #2), gecomponeerd voor het toneelstuk "Oedipus: Een Tragedie" (1679) van John Dryden en Nathaniel Lee (3de bedrijf, 1ste scène)
Trefwoord: Samen: gerechtigheid 
Componist: Purcell, Henry 

Pas op bij alles,
want spijt komt altijd het laatst --
als het niet meer baat.
Be careful, because	Pass auf, als letztes
regret will come last of all --	wird das Bedauern kommen --
too late to help you.	wenn es nicht mehr nützt.

Gedicht H2659
Trein Eindhoven-Best, 2020-01-12
Het verhaal van Ali Baba en veertig rovers die vermoord werden door een slavin (Antoine Galland)
1701   Galland, Antoine
Waarschuwen helpt niet
Het Perzische begrip Oendoeh is: spijt, verdriet, het bewuste gevoel bij de basisemotie droefheid
Verhaal "Histoire d'Ali Baba, et de quarante voleurs exterminés par une esclave"
Trefwoord: Spijt 

Leerzame boeken
kun je makkelijk prijzen,
moeilijk opvolgen.
Educational	Lehrreiche Bücher
books are easily praised, but --	sind leicht zu loben, aber --
they're hard to follow.	schwer zu befolgen.

Gedicht S2597
Amsterdam, 2025-03-14
Mijnheer Sainte Anne (Isabelle de Charrière)
1799   De Charriere, Isabelle, Van Zuylen, Belle
Novelle "Sainte Anne" (1799, "Mijnheer Sainte Anne", 1985, Isabelle de Charrière / Belle van Zuylen onder het pseudoniem L'Abbé de la tour), hoofdstukken 1 en 2
Trefwoord: Ethiek: praktijk 

Diepe Gedachten
lopen vast op een Zandbank --
de Eenvoud vaart nog.
Vessels of Deep Thoughts	Tiefe Gedanken
run aground on a Sand Bank --	stranden auf einer Sandbank --
Simplicity sails.	die Einfalt segelt.

Gedicht H2628
Amsterdam, 2019-11-21
Als je stukloopt op de Zandbank van het Denken (Emily Dickinson)
1879   Dickinson, Emily
Gedicht, gepubliceerd in 1945
Trefwoord: Wijsheid 

Een mens verzet zich,
hij verdraagt de waarheid niet --
hij komt in actie.
Humans do resist,	Ein Mensch versetzt sich,
they will not sustain the truth --	er erträgt die Wahrheit nicht --
they must take action.	er unternehmt was.

Gedicht H3157
Amsterdam, 2021-12-25

1889   Nietzsche, Friedrich
Antwoord aan Nietzsche
("Hoeveel waarheid verdraagt een mens, hoeveel waarheid durft een mens aan? dat werd voor mij steeds meer de echte waardemeter.")
Trefwoorden: Waarheid: feit(en), Actie (plicht) 

O, dacht ik, ik moet
me schamen en weer schoot ik --
proestend in de lach.
Shame on me, I thought,	Schäm dich! dachte ich,
and yet I couldn't help but snort --	aber gleich brach ich wieder --
with laughter again.	in Gelächter aus.

Gedicht H3635
Amsterdam, 2022-12-31
De twaalf brieven (Luigi Pirandello)
1897   Pirandello, Luigi
Verhaal "LLe dodici lettere"
Trefwoorden: Schaamte, Identiteit: zelfbeeld 

Na grote wetten,
de moraal, komen kleine:
de gedragsregels.
After the big laws,	Nach der Moral, den
morality, come small ones:	großen Gesetzen, kommen --
the rules of conduct.	kleine Gesetze.

Gedicht S2431
Amsterdam, 2024-10-24
Daily News, 29 juli 1905 (Gilbert Chesterton)
1905   Chesterton, Gilbert
Gilbert Chesterton: 'When you break the big laws, you do not get liberty, you do not even get anarchy. You get the small laws.'
Trefwoord: Ethiek: wetten 

Zonder de grote
wetten: geen wetteloosheid --
maar kleine wetten.
Without the big laws	Große Gesetze,
there won't be lawlessness, but --	oder kleine, aber nie --
there will be small laws.	Gesetzlosigkeit.

Gedicht S2432
Amsterdam, 2024-10-24
Daily News, 29 juli 1905 (Gilbert Chesterton)
1905   Chesterton, Gilbert
Gilbert Chesterton: 'When you break the big laws, you do not get liberty, you do not even get anarchy. You get the small laws.'
Trefwoord: Ethiek: wetten 

Een engel komt niet
lief, maar keihard iets zeggen --
dat je moet gaan doen.
Angels are not sweet,	Engel sind nicht süß,
they are hard when they tell you --	sondern geben hart Bescheid --
what you have to do.	was du machen musst.

Gedicht H2437
Amsterdam, 2019-04-26
Arthur, de koning van toen en later - De slecht gemaakte ridder (Terence White)
1940   White, Terence, Mizee, Nicolien
Roman "Arthur, the once and future king - The ill-made knight"
Roman "De kennismaking - Faxen aan Ger" (2017, Nicolien Mizee)
Trefwoord: Ethiek: geweten 

Goed en kwaad kan ik
nooit eens scheiden, zo gemengd --
zijn al mijn daden.
I can't separate	Gut und Böse: nie
good and evil, so mixed up --	zu trennen, so gemischt sind --
are all my actions.	meine Handlungen.

Gedicht H4544
Amsterdam, 2024-02-26
Het verhaal van Oosterhuis (Belcampo)
1946   Belcampo
Verhaal uit de bundel "Nieuwe verhalen"
Trefwoord: Ethiek: praktijk 

Zo hoopvol, helder,
luiden de klokken vrijheid --
dat het mij verdooft.
The bells ring freedom	Die Glocken läuten
so hopefully, so clearly --	die Freiheit so hoffnungsvoll --
It is drugging me.	dass es mich betäubt.

Gedicht S3149
Amsterdam, 2026-05-10
nineteen eighty-four (George Orwell)
1949   Orwell, George
Roman "nineteen eighty-four" (vertaald in 1950) - Winston Smith komt in de ban van het liedje "Oranges and Lemons" ("The Bells of St. Clement's")
Trefwoord: Verlangen (wensdroom) 

De dokters zouden
wel eerlijker zijn, als wij --
niet zo bang waren.
Doctors and nurses	Die Ärzte wären
would surely be more honest --	wohl ehrlicher, wenn wir nicht --
if we weren't so scared.	so viel Angst hätten.

Gedicht S3231
Amsterdam, 2026-08-05
Hadrianus' gedenkschriften" (Marguerite Yourcenar)
1951   Yourcenar, Marguerite
Roman "Mémoires d'Hadrien" (vertaald in 1952), folio nr. 921 (bladzijde 313)
Trefwoord: Angst: voor ziekte 

Vergeef me, ik zal
niet meer zoveel verlangen --
en meer ontvangen.
Forgive me, I won't	Verzeih, ich werde
demand so much anymore --	mir nicht mehr so viel wünschen --
and then receive more.	und mehr empfangen.

Gedicht H4531
Amsterdam, 2024-02-22
Vogel op de draad (Leonard Cohen)
1968   Cohen, Leonard
Lied "Bird on the Wire" over Leonard Cohen en Marianne Jensen, album "Songs from a Room" uit 1969; in 1968 uitgebracht door Judy Collins, album "Who Knows Where the Time Goes")
Trefwoord: Levensloop (overzicht) 

We kunnen leven
in vrede, kom, ga liggen --
niets zal ons deren.
All of us can live	Wir können leben
in peace, come and join, lay down --	in Frieden, komm, leg dich hin --
nothing will harm us.	nichts wird uns schaden.

Gedicht H4461
Amsterdam, 2024-01-25
Kom liggen (Melanie)
1970   Melanie (Safka, Melanie)
Lied "Lay Down" (album "Candles in the Rain")
Trefwoord: Vrede: sociaal 

Schaamte is bang zijn
voor iets gewoons van jezelf --
dat nog geheim is.
Shame is having fear	Scham ist eine Angst
of something ordinary --	vor etwas ganz Normales --
that is a secret.	das noch geheim ist.

Gedicht S0839
Amsterdam, 2019-01-29
Kijk 's naar dit meisje (Gerrit Krol)
Over de schaamte (Gerrit Krol)
1970   Krol, Gerrit
Gedichten uit de bundel "Over het uittrekken van een broek"
Trefwoord: Schaamte 

Zovele meisjes
dansen in rode schoenen --
hun eind tegemoet.
So many girls love	So viele Mädchen
to tie on red shoes dancing --	tanzen in roten Schuhen --
into their ending.	nach ihrem Ende.

Gedicht S0965
Amsterdam, 2019-11-16
De rode schoenen (Anne Sexton)
1972   Sexton, Anne
Gedicht "The Red Shoes" (bundel "The Book of Folly")
Trefwoord: Wens (illusie) 

Waar zijn we blij mee?
En wat zijn de fopspenen --
die ons zoethouden?
What makes us happy?	Was macht uns glücklich?
And with which pacifiers --	Was sind dabei die Schnuller --
are we just fobbed off?	die uns hinhalten?

Gedicht S2114
Amsterdam, 2024-02-05
Het geminachte kind (Guus Kuijer)
1980   Kuijer, Guus
Boek
Trefwoorden: Behoefte, Geluk (vervulling) 

Een mens moet leven
op zijn eigen manier, en --
gewoon doorlopen.
Like everyone, you	Man muss auf seine
must live your life your way, and --	Weise leben, und immer --
just get on with it.	mal weitergehen.

Gedicht H6118
Amsterdam, 2026-02-27
Blijven lopen (Jack Poels / Rowwen Hèze)
1990   Rowwen Hèze
Lied "Blieve loepe", albums "Blieve Loepe" (1990), en "In de wei" (1992) van Rowwen Hèze
Trefwoord: Identiteit: karakter 

Die vraag: Waartoe zijn
wij op aarde? Om onszelf --
te vernietigen?
That basic question:	Die Frage: Warum
Why are we humans on earth?	sind wir auf der Erde? Um --
To destroy ourselves?	uns zu zerstören?

Gedicht S1889
Amsterdam, 2023-08-27
Losse Nummers (Freek de Jonge)
1992   De Jonge, Freek
Theatershow
Trefwoord: Ethiek: praktijk 

Lichaam en verstand
sluiten compromissen, maar --
het hart kan dat niet.
Body and mind are	Nur Körper und Geist
capable of compromise --	schließen Kompromisse, nein --
but the heart is not.	das Herz kann das nicht.

Gedicht H3988
Amsterdam, 2023-07-29
Het Powerboek (Jeanette Winterson)
2000   Winterson, Jeanette
Roman "The PowerBook", hoofdstuk "NIEUW DOCUMENT"
Trefwoord: Harmonie: psycho-soma 

Spelling: de d's en l's
dubbel te schrijven, want twee --
daden, twee leugens.
Spelling: the d's and l's	Schreibweise: die t's
must be written twice, because --	und l's zweimal, nämlich zwei --
with two deeds, two lies.	Taten, zwei Lügen.

Gedicht H4114
Amsterdam, 2023-09-07
Een andere tongval (Antjie Krog)
2003   Krog, Antjie
Ezelsbruggetje voor de spelling van het woord onmiddellijk
Relaas "A Change of tongue", deel 1 § 3
Trefwoord: Ethiek: praktijk 

Leeglopers vluchten
voor de zon die zijn woorden --
brandt in hun schedels.
Loafers try to flee	Faulenzer fliehen
from the sun that burns its words --	vor den Worten der Sonne --
in their very skulls.	in ihren Schädeln.

Gedicht H4134
Amsterdam, 2023-09-10
Een andere tongval (Antjie Krog)
2003   Krog, Antjie, Mandela, Nelson
D.L.P. Yali-Manisi, imbongi (hofnar) van de Thembu-clan roept in 1954 prins Nelson Mandela op om zich uit te spreken
Relaas "A Change of tongue", deel 3 § 2
Trefwoorden: Samen: bijdrage / sociaal, Leiderschap 

Er lekt wat waarheid
uit het grapje, elk grapje --
heeft wel een gaatje.
There's some truth leaking	Etwas Wahrheit tropft
from the joke, hey, every joke --	aus dem Witz, ja, jeder Witz --
has a hole somewhere.	hat ein kleines Loch.

Gedicht H5931
Schin op Geul, 2025-09-05
Engel (Wanda Bommer), Springbonen (Wanda Bommer)
2009   Bommer, Wanda
Roman "Engel" (2009), hoofdstuk 2, paragraaf 12 (vooruit-toets)
Roman "Springbonen" (2017), deel 3: 'Een', bladzijde 201
Trefwoorden: Humor, Waarheid: openbaren 

In de bus oefen
ik op alle passagiers --
mijn naastenliefde.
On the passengers	Im Bus übe ich
on the bus, I practise my --	an allen Passagieren --
love of fellow men.	die Nächstenliebe.

Gedicht H4113
Amsterdam, 2023-09-06
(poging 1: de bus) (Antjie Krog)
2014   Krog, Antjie
Gedicht "(probeerslag 1: die bus)" (bundel "Mede-wete" ("Medeweten", 2015)
Trefwoorden: Naastenliefde, Samen: verdraagzaamheid 

Een schorsing is goed
voor iedereen: je ziet weer --
wat belangrijk is.
A suspension is	Suspendierung ist
good for you: again you see --	gut für dich: du siehst wieder --
what is important.	worauf es ankommt.

Gedicht H2661
Trein Best-Amsterdam, 2020-01-13
Alles verandert (Kristien Hemmerechts)
2015   Hemmerechts, Kristien
Roman, hoofdstuk 10
Trefwoord: Levensloop (overzicht) 

Ons ongeboren
broertje is geabsorbeerd --
door ons... Zijn ziel roept.
Our unborn brother	Brüderchen wurde
has been absorbed by us... Still --	von uns im Schoß absorbiert...
his soul speaks to us.	Seine Seele ruft.

Gedicht S2954
Schin op Geul, 2025-09-04
Springbonen (Wanda Bommer)
2017   Bommer, Wanda
Roman, deel 1: 'Drie', o.a. bladzijde 86; deel 3: 'Een', bladzijde 207, 214-215
Trefwoord: Ziel 

O, kon ik er maar
over denken, heel de tijd --
zit het in mijn hoofd.
I wish I could think	Könnte ich nur dar-
about it, because it's on --	über nachdenken, ständig --
my mind all the time.	liegt es mir im Kopf.

Gedicht S2955
Schin op Geul, 2025-09-05
Springbonen (Wanda Bommer)
2017   Bommer, Wanda
Roman, deel 3: 'Een', bladzijde 223
Trefwoorden: Obsessie, Nadenken (piekeren) 

Noach: een goed mens?
Omdat hij mocht leven on-
danks Kaïn's genen?
Noah: a good man?	Noach: ein guter
Since he was allowed to live --	Mensch? Weil er leben durfte --
despite Cain's genes?	trotz Kains Genen?

Gedicht S2956
Schin op Geul, 2025-09-06
De Ark (Wanda Bommer)
2020   Bommer, Wanda
Roman, hoofdstuk (nawoord) 'Leonoor Levie - Kroniek van een verdoemd leven (Roman)', bladzijde 316
Kleinkinderen van Kaïn, de stamvader van de mensen, gingen hem Set noemen (Set > Enos >> Jered > H > Metusalem > Lamech > Noach), en lieten (Kaïn > Henoch >> Irad > M > Metusaël >) Lamach verdrinken in de zondvloed
Trefwoorden: Ethiek: karma, Bijbel 

Ik help, ik geef geld,
dat niet iets aflost, maar ons --
in evenwicht brengt.
I do help, I give	Ich helfe mit Geld,
money, which does not pay off --	das nichts ablöst, sondern uns --
but balances us.	ins Gleichgewicht bringt.

Gedicht H4055
Amsterdam, 2023-08-19
(werk in uitvoering) een meerstemmige tekst: pogingen om de witte blik aan mezelf uit te leggen - poging 3 (Antjie Krog)
2022   Krog, Antjie
Gedicht "(work in progress) 'n meerstemmige teks: pogings om die wit staar aan myself te verduidelik - poging 3" (bundel "Plunder" ["Plundering"])
Trefwoord: Mensheid 

Ik wacht voor de poort,
die hopelijk niet dichtgaat --
voor jij me vergeeft.
I wait at the gate,	Ich warte, hoffe,
which I hope won't be closed un-	das Tor wird sich nicht schließen --
til you forgive me.	bis du mir vergibst.

Gedicht S2443
Amsterdam, 2024-11-06
Jouw vergeving (Paul Simon)
2023   Simon, Paul
Lied "Your forgiveness" (album "Seven Psalms")
Trefwoorden: Spijt, Godsdienst: gebed 

Met mensenkennis
moet ik leren: mensen zijn --
geen personages.
Knowledge of human	Mit Menschenkenntnis
nature: learning that people --	muss ich lernen: Menschen sind --
are not characters.	keine Figuren.

Gedicht H4541
Amsterdam, 2024-02-26
De hulpeloosheid van het personage (Marjoleine de Vos)
2024   De Vos, Marjoleine
Column in de NRC van 26 februari 2024) - Werkelijkheid en fictie: leren films en romans ons niet alleen om mensen te begrijpen, maar ook om hen als personages te zien?
Trefwoord: Menselijk: medemens 

Empathie is nooit
genoeg, zonder actie blijft --
het onrecht bestaan.
Empathy falls short,	Empathie reicht nie
without taking real action --	aus, ohne Aktion bleibt die --
injustice remains.	Ungerechtigkeit.

Gedicht H5209
Amsterdam, 2025-01-30
Perzen, Triomf van Empathie (Aischylos / Chokri Ben Chikha)
2025   Aischylos, Ben Chikha, Chokri
Toneelstuk "Perzen, Triomf van Empathie" (472 vC, Aischylos / 2025, Chokri Ben Chikha, gespeeld door Action Zoo Humain en NT Gent)
Trefwoorden: Medeleven, Samen: gerechtigheid