Uit je huis gezet.
Vannacht kun je hier blijven --
kom, eet wat, slaap wat.
Evicted from your	Vertrieben. Du kannst.
home. You can stay here tonight --	heute Nacht hier bleiben. Iss --
Eat and sleep a bit.	und schlaf ein wenig.

Gedicht H3693
Amsterdam, 2023-01-31
Uitroep I (Publius Vergilius Maro)
-38   Vergilius Maro, Publius
Gedicht "Ecloga I" (bundel "Bucolica")
Trefwoorden: Gastvrijheid, Macht: dwang 

Vaarwel, ik moet gaan
lieverd, het spijt me voor jou --
Ik wil niet trouwen.
Bye, I must move on	Lebe wohl, ich muss
darling, I'm sorry for you --	fort, Liebling, es tut mir Leid --
I will not marry.	ich heirate nicht.

Gedicht H4821
Amsterdam, 2024-08-02
Goede nacht (Wilhelm Müller / Franz Schubert)
1824   Mueller, Wilhelm
Liedgedicht "Gute Nacht", reeks "Winterreise" - 1, in 1827 op muziek gezet door Franz Schubert
Trefwoord: Afscheid: besluit 
Componist: Schubert, Franz 

Waarschuwt het rijke
huis mij met een voorteken:
de windvaan in top?
Does the rich house warn	Warnt mich das reiche
me with an indication:	Haus mit einem Anzeichen:
its restless wind-vane?	der Wetterfahne?

Gedicht H4822
Amsterdam, 2024-08-02
De windvaan (Wilhelm Müller / Franz Schubert)
1824   Mueller, Wilhelm
Liedgedicht "Die Wetterfahne", reeks "Winterreise" - 2, in 1827 op muziek gezet door Franz Schubert
Trefwoord: Aandacht: voorzichtigheid 
Componist: Schubert, Franz 

Soms sneeuwt het, dan weer
zing ik, zo wandel ik voort:
een koning te rijk!
Now it rains or snows,	Mal schneit es, und mal
now I sing, so I walk on:	singe ich, so gehe ich:
a king of the day!	König des Tages!

Gedicht H4823
Amsterdam, 2024-08-02
Moed! (Wilhelm Müller / Franz Schubert)
1824   Mueller, Wilhelm
Liedgedicht "Mut!", reeks "Winterreise" - 22, in 1827 op muziek gezet door Franz Schubert
Trefwoord: Levensloop (onderweg) 
Componist: Schubert, Franz 

Er zijn geen wegen,
wandelaar, al wandelend --
ontstaan de wegen.
Well, there is no road,	Es gibt keinen Weg,
walker, only by walking --	Wanderer, beim Wanderen --
roads are being formed.	entstehen Wege.

Gedicht H2657
Amsterdam, 2020-01-08
Wandelaar zonder weg (Antonio Machado)
1912   Machado, Antonio, Serrat, Joan Manuel
Gedicht "Caminante no hay camino" (bundel "Campos de Castilla"), in 1969 gezongen door Joan Manuel Serrat ("Cantares", album "Dedicado a Antonio Machado, poeta")
Trefwoord: Levensloop (onderweg) 

Wild duwt zich een dier
naar vrijheid, onder mijn huid --
en doet mij dansen.
A beast is pushing	Wild drängt sich ein Tier
to freedom, under my skin --	zur Freiheit, durch meine Haut --
and it makes me dance.	und lässt mich tanzen.

Gedicht H0650
Amsterdam, 2013-12-25
De danser (Martinus Nijhoff)
1924   Nijhoff, Martinus
Gedicht
Trefwoord: Vrijheid: zelfexpressie 

Hier ben ik anders,
aan deze kant van de zee --
waar mijn thuis niet is.
I am different	Hier bin ich anders,
here, on this side of the sea --	an diesem Ufer, wo mein --
where my home is not.	Zuhause nicht ist.

Gedicht S2932
Amsterdam, 2025-08-28
Op de verborgen oever / Ontkenning (Jorgos Seferis / Mikis Theodorakis)
1924   Seferis, Jorgos
Lied "Sto perigiali to kryfo" / "Arnisi" (tekst 1924, muziek 1960)
Trefwoord: Thuis: ontheemd 
Componist: Theodorakis, Mikis 

Wat is de Noordpool?
Oh, gewoon iets speciaals --
om te ontdekken.
What is the North Pole?	Was ist der Nordpohl?
Oh, it's just something special --	Oh, etwas Besonderes --
you can discover.	das man erkundet.

Gedicht H5864
Amsterdam, 2025-08-23
Winnie de Poeh (Alan Milne)
1926   Milne, Alan
Kinderboek "Winnie-the-Pooh", hoofdstuk "Expotition to the North Pole" ("Expotitie naar de Noordpool")
Trefwoord: Leven: ontdekken 

De hemel lokt ons,
een geur van hoger honing --
trekt ons naar boven.
Heaven allures us,	Der Himmel verlockt
a scent of higher honey --	uns, ein höherer Honig --
draws us to full height.	zieht uns nach oben.

Gedicht S0109
Amsterdam, 2013-12-25
Het lied der dwaze bijen (Martinus Nijhoff)
1934   Nijhoff, Martinus
Gedicht uit de bundel "Nieuwe gedichten"
Trefwoorden: Ambitie, Wens (illusie) 

Na de hoge vlucht
sneeuwen vlokjes bijendons --
tussen de korven.
After the high flight,	Nach dem Höhenflug
flakes of bee down are snowing --	schneit es Bienenflaumflocken --
between empty hives.	zwischen den Körben.

Gedicht S0110
Amsterdam, 2013-12-25
Het lied der dwaze bijen (Martinus Nijhoff)
1934   Nijhoff, Martinus
Gedicht (bundel "Nieuwe gedichten")
Trefwoorden: Ambitie, Illusies: waanzin 

Regen, gesloten
rolluiken; de stad slaapt nog --
De eerste tramrit.
Closed shutters, it rains,	Die Metalläden
the city is still sleeping --	geschlossen, die Stadt schläft noch --
the first tram coming.	Erste Straßenbahn.

Gedicht H0649
Amsterdam, 2013-12-23
Voor dag en dauw - III (Martinus Nijhoff)
1936   Nijhoff, Martinus
Sonnet
Trefwoord: Ochtend 

Het is volle maan,
uit het café klinkt muziek --
Ik hoor er niet bij.
It is a full moon,	Musik erklingt aus
music sounds from the café --	dem Café, es ist Vollmond --
I'm not one of them.	Ich stehe draußen.

Gedicht S0107
Amsterdam, 2013-12-23
Voor dag en dauw - V (Martinus Nijhoff)
1936   Nijhoff, Martinus
Gedicht, gepubliceerd in De Gids
Trefwoord: Vreemden: anders 

Kinderen trappen
op de schaduw van een man:
Speel met ons! Doe mee!
The children follow	Kinder treten auf
the man, treading his shadow:	den Schatten eines Mannes:
Join us! Play with us!	Speil mit uns! Mach mit!

Gedicht H0652
Amsterdam, 2013-12-25
Het uur U (Martinus Nijhoff)
1937   Nijhoff, Martinus
Gedicht
Trefwoord: Spelen: plezier 

De vreemde kijkt strak
naar zijn vier schaduwlopers --
en slaat de hoek om.
The stranger looks hard	Der Mann starrt seine
at his four shadow walkers --	vier Schattenläufer an, und --
and turns the corner.	biegt um die Ecke.

Gedicht S0111
Amsterdam, 2013-12-25
Het uur U (Martinus Nijhoff)
1937   Nijhoff, Martinus
Gedicht
Trefwoord: Vreemden: anders 

Geen een schip weerstaat
het wijzen van het water --
Éen na éen verdwijnt.
Not one ship withstands	Kein Schiff widersteht
the pointing water, one by --	dem weisenden Wasser, sie --
one they disappear.	verschwinden alle.

Gedicht H1768
Amsterdam, 2017-08-20
voorbij de punt (Chris van Schagen)
1947   Van Schagen, Chris
Gedicht uit de (tweede herdruk van de) bundel "Narrenwijsheid"
Trefwoord: Zee 

Is thuis een kluis,
en droom je van de Wereld-
Wijde Wonderen?
Is home a prison,	Ist dein Zuhause
where you are dreaming all-day --	eine Zelle und träumst du --
of WorldWide Wonders?	von Wundern WeltWeit?

Gedicht S1162
Amsterdam, 2021-04-24
Dwaalster (Lee Marvin)
1970   Marvin, Lee, Lerner, Alan Jay
Lied "Wand'rin' Star" (musicalfilm "Paint Your Wagon", tekst Alan Jay Lerner, 1951)
Planetes asteres = zwervende sterren, planeten
Trefwoord: Dolen 

Naar de maan gegaan
voor de maan, zagen we iets --
anders: de aarde!
We went to the moon	Wir gingen zum Mond
for the moon, and saw something --	für den Mond, und sahen den --
else: our planet Earth!	Planeten Erde!

Gedicht H1074
Amsterdam, 2014-12-04
Interview
1987   Beaver, David
David Beaver in 1987 over de maanlanding van de Apollo 17 in 1972
Trefwoord: Aarde: moeder 

We dromen van iets
nieuws, plotseling een nieuw pad --
in onze bossen.
We dream of something	Wir träumen oft von
new, suddenly a new path --	plötzlich einem neuen Weg --
in the well-known woods.	in unserem Wald.

Gedicht H5082
Amsterdam, 2024-11-19
de Passie (Jeanette Winterson)
1987   Winterson, Jeanette
Roman "the Passion", hoofdstuk 1 de Keizer
Trefwoord: Verlangen (wensdroom) 

Jij bent weggegaan,
er is nu afstand, vergroot --
door een paar brieven.
You left us behind,	Du bist gegangen,
there is distance now, increased --	es gibt Distanz, vergrößert --
by a few letters.	durch ein paar Briefe.

Gedicht S1844
Amsterdam, 2023-08-01
Hoogachtend, Eliza Peabody (Jane Gardam)
1991   Gardam, Jane
Roman "The Queen of the Tambourine" ("De tamboerijn-koningin"), § 25 december (1989)
Trefwoord: Afstand / Afstandelijkheid 

Wat wij mensen zijn
is niets, wat we verlangen --
is alles dat telt.
What we humans are	Was wir Menschen sind,
is nothing, what we desire --	ist nichts, was wir uns wünschen --
is all that matters.	ist alles, was zählt.

Gedicht H5040
Amsterdam, 2024-11-04
De pagode (Gerrit Komrij)
1992   Komrij, Gerrit
Novelle, bladzijde 21
Trefwoorden: Verlangen (kracht), Levenslust (instinct) 

Sneeuwwitje's heggen
maken elk kind nieuwsgierig --
naar de dwergen daar.
Snow White's shrubery	Schneewittchens Hecken
makes every child curious --	machen Kinder neugierig --
about the dwarfs there.	auf die Zwerge dort.

Gedicht H3063
Noordwijk aan Zee, 2021-10-12
Sneeuwwitje (Hester Knibbe)
1994   Knibbe, Hester
Gedicht uit de bundel "Een hemd van vlees"
Trefwoord: Nieuwsgierigheid: naar anderen 

Wat je nodig hebt
als mens: een paspoort en een --
bibliotheekkaart.
What people need as	Zwei Ausweise braucht
a person: a passport and --	man: eins eines Landes, eins --
a library card.	der Bibliothek.

Gedicht H5453
Amsterdam, 2025-05-09
Interview met E.L. Doctorow
1994   Doctorow, E.L.
Interview met E.L. Doctorow in de New York Times (27 maart 1994)
'The three most important documents a free society gives are a birth certificate, a passport, and a library card'
Trefwoord: Leven: ontdekken 

Is reizen: zoeken,
en de prooi waarop je jaagt:
de vrijplaats van Thuis?
Are journeys searches,	Ist Reisen: Suche,
and the prey on which you hunt:	und die Beute, die du jagst:
a refuge called Home?	ein Schutz namens Heim?

Gedicht H3353
Amsterdam, 2022-07-03
Jager (Björk)
1997   Björk
Lied "Hunter" (album "Homogenic")
Trefwoord: Thuis: geborgenheid 

De weg is ons kwijt,
we hebben hem verlaten --
Daarginds zoekt hij ons.
The road has lost us,	Die Straße hat sich
we have left it, over there --	verirrt, wir verließen sie --
it's looking for us.	Drüben sucht sie uns.

Gedicht H0743
Amsterdam, 2014-02-10
Over de weg (Eva Gerlach)
1998   Gerlach, Eva
Gedicht uit de bundel "Niets bestendiger"
Trefwoord: Levensloop (onderweg) 

Twee reiskoffertjes,
volle koffertjes, met geld --
en medicijnen.
Two full suitcases,	Zwei Reisekoffer,
suitcases with money and --	volle Koffer, mit Geld und --
first aid medicines.	Medikamenten.

Gedicht H4140
Amsterdam, 2023-09-11
Een andere tongval (Antjie Krog)
2003   Krog, Antjie
"La Caravane de la Poésie" in 1999 - Een karavaan van dichters op weg van Dakar (Sénégal) naar Timboektoe (Mali)
Relaas "A Change of tongue", deel 5, Een reis (Dag Twee)
Trefwoord: Reis: verkennen 

Ze zijn familie,
die bomen daar, de vader --
heb ik nooit gezien.
They are family,	Die Bäume dort sind
those trees there, I have never --	eine Familie, der --
seen the father, though.	Vater ist nie da.

Gedicht S2653
Amsterdam, 2025-05-06
En wat dan nog? (Bart Chabot)
2003   Chabot, Bart
Gedicht, gepubliceerd in de bundels "zand erover" (2003) en "Ooievaarsblues" (2024)
Trefwoorden: Natuur: bomen, bos, Ouders: vader(schap) 

Steeds maar hoger gaan,
het mooiste uitzicht voorbij --
de koude nacht in.
Going higher and	Immer höher, an
higher, beyond the best view --	dem schönsten Aussicht vorbei --
into the cold night.	in die kalte Nacht.

Gedicht H1288
Amsterdam, 2015-08-10
Een wandeltocht (Marjoleine de Vos)
2004   De Vos, Marjoleine
Gedicht uit de bundel "Het waait"
Trefwoord: Leven: ontdekken 

Zo is het leven,
je moet risico's nemen --
en kosten maken.
That's just how life is,	So ist das Leben,
you must take risks, you have to --	Risiken eingehen und --
incur expenses.	Auslagen machen.

Gedicht H4264
Amsterdam, 2023-10-28
Vuurtorenwachten (Jeanette Winterson)
2004   Winterson, Jeanette
Roman "Lighthousekeeping", hoofdstuk Een plaats vóór de zondvloed
Trefwoord: Levensloop (onderweg) 

Op de loopplank naar
een vreemd land, een vreemd leven --
Het vreemdst hier... ben ik.
This ramp leads me to	Auf der Laufbrücke
a strange country, a strange life --	zum fremden Land und Leben --
Most strange here... am I.	Meist fremd hier... bin ich.

Gedicht S0299
Amsterdam, 2015-06-30
Vreemd (Thé Lau)
2006   Lau, The
Lied (album "Tempel der liefde")
Trefwoord: Vreemden: anders 

Kijkend door het kijk-
gat in de schutting groei ik --
heel de wereld in.
Looking through the peep-	Das Guckloch im Zaun:
hole in the fence, I'm growing --	guckend wachse ich hinein --
into the whole world.	in die Außenwelt.

Gedicht H2714
Amsterdam, 2020-06-09
Achter de schutting (Ingmar Heytze)
2008   Heytze, Ingmar
Bundel "Elders in de wereld"
Trefwoord: Nieuwsgierigheid: geheim / wereld 

Vluchters verdrinken
op weg naar de overkant --
van hun hoop, hun droom.
Drowning refugees,	Flüchtlinge, auf dem
sailing to the other side --	Weg zur anderen Seite --
of their hope, their dream.	ihres Hoffnungstraums.

Gedicht S2008
Amsterdam, 2023-11-22
Munya (Abdelkader Benali)
2008   Benali, Abdelkader
Roman, hoofdstuk Marokko
Munya = Wens/Verlangen/ Waar blijvend naar verlangd wordt hoewel het erg moeilijk te krijgen is
Trefwoorden: Verlangen (wensdroom), Hoop (vergeefs) 

Dromen zijn gratis,
maar illusies betaal je --
als je ze verliest.
Dreams are free of charge,	Träume sind gratis,
but illusions must be paid --	Illusionen, die zahlst du --
when you have lost them.	wenn du sie verlierst.

Gedicht H1099
Amsterdam, 2015-01-06
Hier (Wislawa Szymborska)
2009   Szymborska, Wislawa
Gedicht "Tutaj" (bundel "Tutaj")
Trefwoord: Illusies: last 

Lente grijpt mijn blik,
ik moet hem wel vasthouden --
en in bed trekken.
Spring seizes my eye,	Der Frühling ergreift
I really have to hold on --	meinen Blick, ich muss ihn --
pull it into bed.	in mein Bett ziehen.

Gedicht H3244
Amsterdam, 2022-03-27
lieve lente lacht (Rozalie Hirs)
2012   Hirs, Rozalie
Gedicht uit de bundel "ge sta mel de werken"
Trefwoorden: Verlangen (begeerte), Lente 

Er is hier weinig,
viel er maar iets te jagen --
op de dorre grond.
There is little here,	Hier gibt es wenig,
I wish I could go hunting --	könnte ich nur jagen auf --
on this barren ground.	dem kargen Boden.

Gedicht S2228
Amsterdam, 2024-06-20
Lviv (Karim Schelkens)
2017   Schelkens, Karim
Gedicht uit de bundel "enkel tegen enkel"
Trefwoord: Leven: overleven (inspanning) 

Groen op bladgroen vreet
de rups zich naar de bloem om --
daar te verkleuren.
Green on green, the grub	Grün auf Grün frisst sich
eats its way to the calyx --	der Wurm bis zum Kelch um sich --
to change colour there.	dort zu verfärben.

Gedicht H5111
Amsterdam, 2024-12-03
Met verte in de rug kroop (Emma Crebolder)
2018   Crebolder, Emma
Gedicht uit de bundel "opsnuiven"
Trefwoord: Dieren: rups / pop 

De bruine pad zoekt
water, zijn vochtige poep --
ruikt naar warm kuilgras.
The toad is looking	Die Kröte sucht nach
for water, its moist poop smells --	Wasser, ihr feuchter Kot riecht --
like warm silage grass.	nach Grassilage.

Gedicht H5112
Amsterdam, 2024-12-03
In de mergelkelder stond (Emma Crebolder)
2018   Crebolder, Emma
Gedicht uit de bundel "opsnuiven"
Trefwoord: Dieren: kikker / pad 

De winterbomen:
geen duiven, geen goudvinken --
Verlaten nesten.
The trees in winter:	Die Winterbäume:
no pigeons, no bullfinches --	keine Tauben und Gimpel --
the nests breaking down.	Nester in Verfall.

Gedicht H4025
Amsterdam, 2023-08-10
het komt niet meer naar me toe (Antjie Krog)
2022   Krog, Antjie
Gedicht "dit kom nie meer op my af nie" (bundel "Plunder" ["Plundering"])
Trefwoord: Leegte 

Ik ben ontsnapt uit
mijn pantser, naakt voel ik: wat --
is er buiten mij?
I escaped from my	Meiner Rüstung ent-
armour, naked I feel: what--	kommen, nackt fühlen: was ist --
is outside of me?	außerhalb von mir?

Gedicht H4047
Amsterdam, 2023-08-17
geredekavel - 1 (Antjie Krog)
2022   Krog, Antjie
Gedicht "redekawel" - 1 (bundel "Plunder" ["Plundering"])
Trefwoord: Leven: ervaren 

Kom toch op bezoek,
zeggen ze met hun mond vol --
van avonturen.
Come visit, they say	Besuche uns mal,
invitingly with their mouths --	sagen sie mit dem Mund voll --
full of adventures.	von Abenteuern.

Gedicht H4828
Amsterdam, 2024-08-04
[Week] 4 (Gerda Blees)
2022   Blees, Gerda
Gedicht uit de bundel "Week"
Trefwoord: Verhalen: ervaring 

De emigranten
dragen gympen, ze dromen --
van echte schoenen.
The emigrants there	Die Auswanderer
wear sneakers, they have a dream --	tragen Treter, sie träumen --
of buying real shoes.	von echten Schuhen.

Gedicht H5113
Amsterdam, 2024-12-03
Door het middenpad geslopen (Emma Crebolder)
2022   Crebolder, Emma
Gedicht uit de bundels "Eerste liefde. Rondelen" (themabundel van de Boekenweek) en "uitlichten"
Trefwoord: Toekomst: wens 

Als vader thuiskomt
brengt hij heel veel landen mee:
Dromen in mijn bloed.
When dad comes home, he	Wenn Vater heimkommt,
brings many countries with him:	bringt er viele Länder mit:
Dreams run through my blood.	Mein Blut träumt davon.

Gedicht H4158
Amsterdam, 2023-09-16
Bloed in mijn bloed (Wende Snijders)
2023   Snijders, Wende
Lied (album "Sterrenlopen)
Trefwoorden: Ouders: vader(schap), Wereld(beeld) 

Ik wil wel dromen,
als jij maar met me meegaat --
mee sterrenlopen.
It is nice to dream,	Ich möchte träumen,
if only you walk with me --	möchte, dass du mit mir gehst --
starwalking with me.	beim Sternenlaufen.

Gedicht H4160
Amsterdam, 2023-09-16
Sterrenlopen (Wende Snijders)
2023   Snijders, Wende
Lied (album "Sterrenlopen), gezongen met S10
Trefwoorden: Wens(en), Idealisme 

Vertrek, en verbrand
dan gerust je verleden --
maar neem het vuur mee.
Leave, burning your past	Geh, und verbrenne
won't be a problem, if you --	deine Vergangenheit, nimm --
take the fire with you.	nur das Feuer mit.

Gedicht H6023
Amsterdam, 2025-12-12
Ik zal het vuur meenemen / Neem het vuur mee (Leïla Slimani)
2025   Slimani, Leila, Cocteau, Jean
Biografisch verhaal "Le Pays des autres, 3e partie - J'emporterai le feu" (Leïla Slimani)
Autobiografisch verhaal "La difficulté d'être" (1947, Jean Cocteau) - 'Si le feu brûlait ma maison, qu'emporterais-je? J'aimerais emporter le feu' (Als mijn huis in brand stond, wat zou ik dan meenemen? Ik zou het vuur mee willen nemen)
Trefwoorden: Vrijheid: mogelijkheden, Moed 

Vind ik het leuk om
eens ergens anders te zijn?
En ben ik daar dan?
There, do I enjoy	Genieße ich es,
being somewhere different?	mal woanders zu sein? Und --
And then, am I there?	bin ich wirklich dort?

Gedicht S2769
Amsterdam, 2025-07-15
Spelen dat we ergens anders zijn (Marjoleine de Vos)
2025   De Vos, Marjoleine
Column in de NRC van 15 juli 2025
Trefwoord: Aandacht: verstrooiing / vermaak